RSS

İslamoğlu Tef. Ders. BAKARA SURESİ (249-260) (18)

04 Nis

231“Euzübillahimineşşeytanirracim.”

“Bismillahirrahmanirrahim”

Sevgili dostlar, Bakara suresinin 249. ayeti ile dersimize devam ediyoruz.

249-) Fe lemma fesale Talûtu Bil cunûdi, kale innAllahe mübteliyküm Bi neher* femen şeribe minhu feleyse minniy* vemen lem yat’amhü feinnehu minniy illâ menığterafe gurfeten Bi yedih* feşeribû minhu illâ kaliylen minhüm* felemma cavezehu huve velleziyne amenû meahu, kalu la takate lenel yevme Bi Calûte ve cunudih* kalelleziyne yezunnune ennehüm mulakullahi kem min fietin kaliyletin ğalebet fieten kesiyraten Bi iznillah* vAllahu meas Sabiriyn;

Talut, ordu ile hareket edince dedi ki: “Allah sizi mutlaka bir nehirle imtihan edecek. Kim ondan içerse, benden değildir. Kim de onu tatmazsa, işte o bendendir. Ancak eliyle bir avuç alan başka (bu kadarına ruhsat vardır).” Derken içlerinden pek azı hariç, hepsi de varır varmaz ondan içtiler. Talut ve beraberindeki iman eden kimseler nehri geçtiklerinde. “Bizim bugün, Calut ile ordusuna karşı duracak gücümüz yok.” dediler. Allah’a kavuşacaklarına inanıp, bilenler ise şu cevabı verdiler: “Nice az topluluklar, Allah’ın izniyle nice çok topluluklara galip gelmişlerdir. Allah, sabırlılarla beraberdir.” (Elmalı)

Talut, ordusuyla yola çıktığında (askerlerine) dedi ki: “Muhakkak Allâh sizi bir nehir ile sınayacaktır. Kim ondan içerse benden değildir. Kim ondan tatmazsa o da bendendir. Eliyle bir avuç kadar alan müstesna”… Fakat içlerinden pek azı hariç, ondan içtiler. Ne zaman ki O ve beraberindekiler nehrin karşı yakasına geçtiler, “Calut ve ordusuna karşı savaşacak gücümüz kalmadı” dediler. Allâh’a kavuşacaklarını (imanları sebebiyle) özlerinden gelen (yakîn) ile bilenler ise: “Pek çok defa, az bir topluluk Allâh’ın izniyle (biiznillah), kendilerinden çok fazla topluluğu yenmiştir. Allâh dayananlar ile beraberdir” dediler. (A.Hulusi

Fe lemma fesale Talûtu Bil cunûdi, kale innAllahe mübteliyküm Bi neher Ve Talut ordusuyla harekete geçtiği zaman dedi ki ordusuna; “Allah sizi bir ırmakla sınayacak.”

Biliyorsunuz daha önceki dersimde de ima ettiğimi hatırlıyorum, Talut, Saul isimli, ismi Tevratta Saul olarak geçen bir İsrail oğulları komutanı, mümin, kamil bir insan. Allah’ın seçtiği bir komutan. Her komutan gibi ordusunda disiplin istiyor, ancak bu disiplin sadece keyfi bir disiplin değil. Üstlendikleri sorumluluğun bilincini taşıyan. Görevlerinin ne kadar ağır olduğunu fark eden. Allah’tan aldıkları mesajı insanlığa ulaştırmak için, Vahiyle insan arasındaki engeli kaldırmak isteyen bu insanların, yaptıkları işin ne kadar önemli olduğunu onlara bu sınavla anlatmak istemişti.

Aslında Talut’un ordusu ile Muhammed AS. Ordusu aynı ordu idi. Çünkü aynı gaye, aynı hedef, aynı merkezden yönlendiriliyorlar. Ve aynı amaca ulaşmak için çaba gösteriyorlardı. Onun için de Allah bu ayetlerin ilk muhatabı olan Muhammed AS. ve onun arkadaşları olan sahabelerine onu misal veriyordu. Tabii ki bu ayetlerin modern muhatapları olan bize de misal veriyordu.

femen şeribe minhu feleyse minniy Kim ondan içerse benden değildir. Talut ordusunu uyarıyor. Kim bu ırmaktan içerse benden değildir.

vemen lem yat’amhü feinnehu minniy illâ menığterafe gurfeten Bi yedih Bir avuç dışında kim de ondan tatmazsa, kana kana içmezse o bendendir.

Peki, bu uyarının ardından ne oldu? Onu da Kur’an haber veriyor. feşeribû minhu illâ kaliylen minhümÇok azı müstesna hemen hepsi ondan kana kana içtiler.felemma cavezehu huve velleziyne amenû meahu Talut’un ordusu ve Talut, yani ona iman edenlerle birlikte nehri geçtikleri zaman  beride kalanlar dediler ki;

kalu la takate lenel yevme Bi Calûte ve cunudih Bugün bizim düşmanımız olan Calut ve onun ordusuna karşı bir gücümüz yok, dermanımız kalmadı dediler. Aslında yukarıdaki İslam ordusu komutanı Talut’un verdiği talimatın hikmeti de burada anlaşılmış oldu. Nedir bu hikmet;

Tefsirlerin anlattıklarından öğreniyoruz ki Talut’un verdiği bu emri dinlemeyip te uzun bir çöl yolculuğunun ardından, çok uzun bir susuzluğun ardından ırmağa gelince ki bu ırmağın Ürdün ırmağı olduğunu söylüyor bazı müfessirler. Irmağa gelince kana su içenlerin dudaklarının morardığı, bacaklarının titremeye başladığı, takatsiz kesilip oldukları yere yığıldıkları aktarılır.

Aslında İslam ordusu komutanı Talut bu deneme ile iki şeyi amaçlıyordu

1 – Ordunun disiplinini ölçüyor, yani disiplinsiz bir ordunun ne kadar kalabalık olursa olsun başarılı olamayacağı gerçeğini görüyor ve orduda kaç disiplinli insan çıkacak onu bilmek istiyor.

2 – Fiziki bir tehlikeye karşı ordusunu garantiye alıyordu. Çünkü uzun süre susuz yürüyen, susuz duran, çölü geçen bir insan aniden su içerse hep başına bu gelir. Bunu iyi biliyordu.

Çölde yaşayan bedeviler uzun süre çölde susuz kalmış insanı bulduklarında kesinlikle su içirmezlermiş. Önce derisine ıslak bezle masaj yaparlarmış. Sonra dudağına ıslak bezle yavaş yavaş, damla damla su damlatırlarmış. Yoksa sonu ölüme kadar varan bir takım sıkıntılar baş gösterebilirmiş. Onun için Talut’un bu emri aslında 2 vecheli, iki boyutlu bir uyarıydı.

Tabii bize ne var burada; Talut’un ordusuna bir uyarı. Ama onlar gittiler, bize ne kaldı? Bize bir şey kalmasaydı Kur’an bu yaklaşık 3.000 yıl önce yaşanmış hikayeyi bize niçin anlatsındı ki? Elbette bir sebebi var tabii. Aynı şey bizi de ilgilendiriyor.

Bu nokta da Allah yolunda disiplinli bir birliktelik oluşturmuş her cemaatin, her grubun, her İslami oluşumun mutlaka ve mutlaka uyması gereken bir disiplin kuralları, bir silsile olduğu gerçeği öğretiliyordu. Bunlar hikaye değildi. Ve bu ayetlerin ilk muhatabı olan ashab-ı kirama, Resulallah’a karşı nasıl davranmaları gerektiği öğretiliyordu.

Ve hepsinden öte öğretilen bir şey vardı o da şu; Kaç kişi olduğunuzu öğrenmek istiyorsanız daranızı düşürün. Darayı ana kilodan saymayın. Net le Brüt arasındaki farkı mutlaka öğrenin. Brüt çok çekebilir, ama brütten yola çıkarak hiçbir plan yapılmaz. Net nedir ona bakın.

İşte tüm dünyanın hareket adamlarına Kur’an ın verdiği müthiş ders bu. Gölgeleri hesaba katmayın, gölgeleri sayıya dahil etmeyin. Bir kendisi bir de gölgesi derseniz eğer siz yanılıyorsunuz. Ve yahut ta gölge gibi olan şahsiyet olamamış bireyleri hesaba katmayın. Kendi yüreği ile duymayan, kendi kafası ile düşünmeyen, kendi yüreği ile sevmeyen gölge şahsiyetleri hesaba katmayın. Onlar birin önündeki sıfır gibidirler. Sıfırdırlar. Hep sıfır çıkarlar. Çünkü birin önündedirler.

Disiplinleri de yoktur üstelik. Sıfır bile olsa eğer disipline girerde birin arkasına geçerse, yani yerini bilirse o zaman kendi de değer alır, bire de değer yükler. İşte bu disiplindir. Rakamların bile disiplini rakamlara değer yükler. İnsanların disiplini de insanlara değer yükler.

kalelleziyne yezunnune ennehüm mulakullahi Allah’a kavuşacaklarına kesin olarak inananlar dediler ki;

kem min fietin kaliyletin ğalebet fieten kesiyraten Bi iznillah* vAllahu meas Sabiriyn; Nice az topluluk vardır ki sayıca az topluluk, tarih boyunca sayıca çok kalabalık olan orduları yenmiştir. Galip gelmiştir onlara Allah, hiç kuşkunuz olması ki Allah direnenlerle beraberdir. Sabredenleri direnenler diye çevirdim.

Bu doğrudur. Sabrın karşılığı, ya da karşılıklarından en birincisi direnmedir. Onun için size biri sabret dediği zaman, diren demiştir. Çünkü direnecek bir şeyiniz yoksa, sabredecek bir şeyiniz yoksa, sabır da söz konusu olmaz. Bir yerde sabırdan söz edilmesi için, sabredilecek bir şeyin olması lazım. O nedenle sabır direniştir.

Ve burada tarihin en eskimez toplumsal bir yasası hatırlatılıyor. O da nedir? Tarihi değiştirenler, tarihin yatağını değiştirenler kalabalıklar değil, şuursuz yığınlar değil, cahil kitleler değil, tarihin yatağını insanlık tarihi boyunca değiştirenler tarihin edil gen nesneleri değil, etken özneleridir. Yani Ulul Elbab’dır. Az da olsalar. Onlar hiçbir zaman, hiçbir çağda çoğunluğu oluşturmadılar.

Hemen bu noktada hatırlamayacak mısınız 243. ayeti, geçen ders işlediğim ayeti,ekseranNasi oraya bir atıftır aslında bu. Geçen ders işlemiştim 243. ayette.

ekseranNasi ne demek, insanların çoğu ve 3 halde geldiğini duyurmuştum Kur’an da. İnsanların çoğu bilmez. İnsanların çoğu şükretmez,ekseranNasi la yeşkürun İnsanların çoğu iman etmez. La Yu’minun üç hal de birbirinin devamı, illeti ve sebebi olarak gelir demiştim hatırlayın. İşte adeta ona bir gönderme, bir atıftır. Çok olan değil, az ama samimi olan kazanır. Sayılara bakan sayılara inanmıştır. Siz kaliteye mi bakıyorsunuz kantite ye mi (sayısal değer, çokluk). Öze mi bakıyorsunuz, biçime mi. Bu bakışınız çok önemli.

Allah nereye bakıyor..! Allah hiçbir zaman nerde çok varsa ben oradayım demez. Onun için de Allah’ın ne dediğini iyi bilen insanlardan, yiğit insanlardan biri olan Abdullah İbn. Mes’ut sahabenin büyüklerinden; Cemaat nedir diye sorulduğunda aynen şu cevabı veriyor.

– El cemaat-u alel Hakk Velev kâne vahdet.

Cemaat hakikat üzere olandır, istersen tek ol. Evet Onun için burada da bir hakikat. İnsanlık tarihinin en büyük yasalarından biri hatırlatılıyor. Tarihsel dönüşüm kalabalıkların eliyle değil, şuurlu, bilinçli insanların eliyle gerçekleşir.

O halde bugün de insanımıza en büyük ders bu değil mi? Bu günün insanının bakış açısına baktığınızda ne kadar da benziyor değil mi..! Suyu içenlerin, kana kana içenlerin bakış açısına.

– Niçin oradasın arkadaş?

– Efendim herkes burada da ondan.

Çünkü Niçinine vereceği daha ciddi bir cevap yok. Orada kalabalık olduğu için orada. Çoğunluk orada olduğu için orada. Bu ne demektir? Bu “Kendi başıma bir değer ifade etmiyorum.” Demektir. Kendi bütünlüğümü kuramadım demektir. Kendi kemalimi oluşturamadım demektir. Kendi kendimi gerçekleştiren bir insan değilim demektir. Bu;

…keennehüm huşubun musennedetun… (Münafıkun/4)Giydirilmiş kalaslar. Bu bir insanın çokluğu hakikate tercih etmesi, çok olanı az olana karşı az hakikate karşı çok yalanı tercih etmesi yenilmiş kalas olmanın itirafıdır.

Bu sebeple sevgili dostlar burada verilen şey aslında tarihin büyük bir yasasıdır.

250-) Ve lemma berezu liCalûte ve cunudihi kalu Rabbena efrığ aleyna sabren ve sebbit akdamena vansurna alel kavmil kâfiriyn;

Calut ve ordusuna karşı savaş meydanına çıktıkları zaman da şöyle dediler: “Ey Rabbimiz! Üzerlerimize sabır dök, ayaklarımızı sabit tut ve kâfirler topluluğuna karşı bize yardım et!” (Elmalı)

Calut ve ordusunun karşısına çıktıklarında dua ettiler: “Rabbimiz dayanma kuvvesi ver, ayaklarımızı sâbitle, kaydırma ve inkârcılar topluluğuna karşı bize kazanma gücü ver.” (A.Hulusi)

Ve lemma berezu liCalûte ve cunudihi kalu Rabbena efrığ aleyna sabren Calut’ ve ordusu karşı kıyıya geldiklerinde bu müminler dediler ki Rabbena efrığ aleyna sabren Ey Rabbimiz üzerimize sabır yağdır. ve sebbit akdamena ve ayaklarımızı sabit tut. Bizi sabit kadem eyle vansurna alel kavmil kâfiriyn; Ve bizi inkarda direnen şu topluma karşı muzaffer kıl diye dua ettiler.

Bakınız iki topluluk var. Bir topluluk emir dinlememiş, geride kalmış. Bir topluluk ise emri dinlemiş ve geçmiş. Geçenler Calut ve ordusuyla yani düşman ordusuyla karşı karşıya gelmişler. Harp hali almışlar. Savaş hali, mücadeleye tutuşacaklar. Karşı karşıya gelince şöyle dememişler, ey komutan, biz çıkarken çoktuk. Büyük bir kısmımız elendi, bizimse gücümüz yetmez dememişler. Ne demişler; Onlar sınavı verenler, onlar gücün, başarının sadece Allah’tan geldiğine inananlar. Onun için de adresi doğru tutmuşlar. Doğru adrese yönelmişler, doğrudan Allah’a yönelmişler.

Sayılarına bakmamışlar, kelleyi saymamışlar ve demişler ki Ya rabbi bizim üzerimize sabır yağdır, bize direnç ver. Direnecek bir güç ver ve bizim ayaklarımızı sabit tut, kaydırma. Ve bize, inkarında direnen bu düşmana karşı zafer ihsan et.

Düşmanlarına niçin düşman olduklarının da cevabını burada vermişler. Yani biz bunlarla başka şey için savaşmıyoruz, savaş açmadık. Bizim savaş açmamızın tek sebebi küfür de direnmelerialel kavmil kâfiriyn;

Orada isim vermiyor, Calut ve ordusu demiyor. Sıfat veriyor. Onların küfürde direniyor olmaları, bizi onlarla savaşa mecbur etti demiş oluyorlar. Devam ediyor;

251-) Fehezemuhüm Bi iznillahi ve katele Davudu Calûte ve atahullahul Mülke vel Hikmete ve allemehu mimma yeşâ’* ve levla def’ullahin Nase ba’dahüm Bi ba’din le fesedetil Ardu ve lakinnAllahe zû fadlin alel alemiyn;

Derken, Allah’ın izniyle onları tamamen bozdular. Davud, Calut’u öldürdü ve Allah, kendisine hükümdarlık ve hikmet (peygamberlik) verdi ve ona dilediği şeylerden de öğretti. Eğer Allah’ın, insanları birbirleriyle savması olmasaydı, yeryüzü mutlaka bozulur giderdi. Fakat Allah, bütün âlemlere karşı büyük bir lütuf sahibidir. (elmalı)

Derken (biiznillah) nefslerinin hakikati olan Allâh Esmâ’sının elvermesiyle, onları hezimete uğrattılar. Davud, Calut’u öldürdü. Allâh (Davud’a) mülkü ve Hikmeti verdi ve dilediğini ona talim etti (programladı Esmâ’sıyla özünden gelen bir yolla). Eğer Allâh insanların (eliyle) diğer bir kısmını saf dışı etmeseydi, elbette arz bozulurdu (yaşanmaz olurdu). Fakat Allâh’ın fazlı âlemler üzerinedir. (A.Hulusi)

Fehezemuhüm Bi iznillahi Allah’ın izniyle, Bi iznillah, onları bozguna uğrattılar.

ve katele Davudu Calûte ve atahullahul Mülke vel Hikmete Bakınız ilginç bir yer. Davut, o ana kadar ismi yok ortalarda. Peygamber de değil. Sadece İslam ordusu komutanı Talut’un ordusunda bir asker. Sıradan bir asker. Davut, Calut’u, küfür ordusu Calut’u öldürdü. ve atahullahul Mülke Ve Allah ona mülkü verdi. Hükümranlık verdi. Yönetimi nasip etti. vel HikmeteSadece yönetimi değil. Aslında yönetim bir promosyon. Asıl hikmeti verdi ona. Yani hakikatle hayat arasındaki sırrı bulacak bir keskin bakış verdi.

Afaki ayetlerle enfüsi ayetler arasında ki irtibatı keşfedecek harika bir feraset verdi, basiret verdi. Onun için de Vahiyle gelen hakikatleri, hayatın içinde ki hakikatlerle örtüştürdü. Hikmetin tanımlarını yapıyor bu size.

ve allemehu mimma yeşâ’ Ve ona istediğini öğretti. Dilediği şeyleri ya da kimin dilediği; Davut’un dilediklerini mi, herhalde Allah’ın, Allah kendi dilediklerini, onun bilmesi gerekenleri de ona öğretti.

Burada verilmek istenen şey ne? Açık, siz Allah’a yardım edin ki Allah’ta size yardım etsin.

..in tensurullahe yensurküm ve yüsebbit akdameküm; Muhammed/7

Eğer siz Allah’a yardım ederseniz Allah’ta size yardım eder ve ayaklarınız üzerinde sabit kılar sizi.

Yukarıdaki ifadenin aynısı bakın. Bu aslında bu. Onun için bilgi de Allah’a ait. Bilgiye sahip olmak istiyorsanız, yine Salih amel işleyin. Allah size bilginin kapılarını da açacaktır.

ve levla def’ullahin Nase ba’dahüm Bi ba’din le fesedetil Ardu Eğer Allah insanların bazısını bazısına karşı savunmamış olsaydı, yeryüzü fesada giderdi. Çözülme başlardı. Toplumsal bozulma ve kokuşma olurdu.

Bazısını bazısına karşı savunmamış diye çevirdim, Def’u yine Nafi kıraatinde Difa’u diye de okunmuş. Tam savunma anlamına gelir. Ancak büyük dilci Sibevey, ikisinin aynı anlama geldiğini söylüyor ki bence bu doğru. Onun için savunmak diye karşıladım ben. İnsanların bazısını bazısına karşı savunmamış olsaydı, insanlık fesada giderdi yeryüzü.

Bu ne demek dostlar; Açık, zalimin biri çıkar zulmeder, yanına mı kalır? Allah’ın yasası gereği, Allah Zulmettiği insanları bir başkası ile savunur. O zalimin zulmettiği insanın belki kendisini savunacak gücü olmayabilir, mümkündür. Ama Allah daha başka bazılarını getirir, o zalime musallat eder, onu onlar savunur. Zulmedilenlere, mazlum olanları onlar savunur.

Eğer o savunanlar da zulmederse, ki mümkündür, o zaman o zalimlerin başına da bir başkalarını musallat eder ve adalet, ilahi adalet daima böyle gerçekleşir.

Ha..! Önceki zulme uğrayan mı, onun da bir sebebi vardır. Belki o da başkalarına zulmetmiştir, ve onun cezasını çekiyordur. Ve daha önce zulmettiklerine karşıda Allah, öbür zalimle onu savunuyordur.

Hadis diye nakledilen lakin hadisle alakası olmayıp bu ilahi hakikati güzel ifade eden meşhur bir söz vardır.

– Ez zalimu seyfullah yentakı nu bihi sümme yentakun

Zalim Allah’ın kılıcıdır, onunla intikam alır, döner ondan da intikam alır. Bu ilahi adalet yasasıdır.

ve lakinnAllahe zû fadlin alel alemiyn; Ve fakat Allah bütün varlıklara karşı sınırsız merhamet sahibidir.

252-) Tilke ayatullahi netluha aleyke Bil Hakk* ve inneke le minel mürseliyn;

İşte bunlar, Allah’ın âyetleridir. Onları sana hakkıyla okuyoruz. Şüphesiz ki sen o gönderilen resullerdensin.(elmalı)

Bunlar Allâh işaretleri… Onları sana Hak olarak anlatıyoruz… Sen irsâl olan Rasûllerdensin. (A.Hulusi)

Tilke ayatullahi netluha aleyke Bil Hakk işte bütün bu sana okuduğumuz, sana ilettiğimiz belgeler hakikati Allah’tan gelen belgeleridir. Biz sana bunların aslını, doğrusunu iletiyoruz.

Bu Bil Hakk var ya aşağıdaki, son satırdaki Bil Hakk o özel olarak gelir ve birçok ayette de, kıssaların anlatıldığı bir çok ayette vurgu yapılır. Neden? Bu Bil Hakk ifadesi ile pekiştirilince kıssalar, buradan şunu anlıyoruz. Bölge halkının bildiği bir hikaye anlatılıyor. Ancak efsaneye karışmış ve bozulmuş bir hikaye. Aslı anlatılıyor. Yani biz bunun sana doğrusunu anlatacağız. Bölgede bu kıssa biliniyor. Medine Yahudileri iyi biliyorlar Talut ve Calut kıssasını. Ancak doğru bilmiyorlar. Efsaneleşmiş, mitolojik bir tabiata dönüşmüş, onun için de doğrusu yalanla karışmış. O sebeple Bil Hakk diye geldiği zaman anlıyoruz ki Kur’an doğrusunu ifade ediyor. O kıssanın aslını bize bildiriyor. Niçin?

ve inneke le minel mürseliyn; Çünkü sen kendisine Risalet vazifesi verilenlerdensin.

Mürsel risale gönderilen, haber gönderilen, mesaj gönderilen kişi demektir. Bunu şöyle de ifade edebiliriz, sen kendisine mesaj iletilenlerden birisin. Onun içinde biz, kendisine mesaj iletilen bir peygamber olarak sana bu hadiselerin hakikatini iletiyoruz.

Eğer öyle ise sen, kendisine mesaj iletilen Nebilerden, elçilerden biriysen şimdi dinle;

253-) Tilker Rusülü faddelna ba’dahüm alâ ba’d* minhüm men kellemAllahu ve refea ba’dahüm derecat* ve ateyna Iysebne Meryemel beyyinati ve eyyednahü Bi Ruh-ıl Kudüs* ve lev şaAllahu maktetelelleziyne min ba’dihim min ba’di ma caethümül beyyinatu ve lakinıhtelefû, feminhüm men amene ve minhüm men kefer* ve lev şaAllahu maktetelu, ve lakinnAllahe yef’alu ma yüriyd;

O işaret olunan resuller yok mu, biz onların bazısını, bazısından üstün kıldık. İçlerinden kimi var ki Allah, kendisiyle konuştu, bazısını da derecelerle daha yükseklere çıkardı. Biz Meryem oğlu İsa’ya da o delilleri verdik ve kendisini Rûhu’l-Kudüs (Cebrail) ile kuvvetlendirdik. Eğer Allah dileseydi, bunların arkasındaki ümmetler, kendilerine o deliller geldikten sonra birbirlerinin kanına girmezlerdi. Fakat ihtilâfa düştüler, kimi iman etti, kimi inkâr etti. Yine Allah dileseydi, birbirlerinin kanına girmezlerdi. Fakat Allah dilediğini yapar.(emalı)

İşte o Rasûllerden bazısını bazısından daha üst özellikli kıldık. Onlardan kimi Allâh kelâmına muhatap oldu, kimini de derecelerle daha yükseltti. Meryemoğlu İsa’ya da açık deliller verdik, varlığında açığa çıkan Ruh-ül Kuds (kutsal kuvveler) ile teyit ettik… Eğer Allâh dileseydi, onlardan sonraki toplumlar kendilerine açık deliller ulaştığı hâlde birbirlerini öldürmezdi.  Fakat fikir ayrılığına düştüler, kimi iman etti kimi de inkâr etti. Eğer Allâh dilemiş olsaydı birbirlerini öldürmezlerdi… Ne var ki Allâh dilediğini yapar. (A.Hulusi)

Tilker Rusülü faddelna ba’dahüm alâ ba’d Evet, seninde içinde olduğun bu peygamberler silsilesi var ya, söz konusu elçilerden her birine diğerinden farklı meziyetler bahşettik.

ba’dahüm alâ ba’d kalıbı, kalıp diyorum Arap dilinde bir kalıp bu. Farklı farklı çevirilere temel teşkil etmiş. Onun için de mealler bu konuda bir standart geliştirmemiş olabilirler. Lakin burada lafzen kelime olarak tercümesi, işte söz konusu elçilerin bazılarını bazılarına üstün kıldık diye çevrilebilir mi..!

Böyle bir çeviri, ayetin maksadını ifade etmez bizce. Çünkü efdaliyyet, peygamberler arasında efdaliyyet, kategorik bir efdaliyyet inancı Kur’an tarafından bizzat yasaklanır. Hatırlayın, hemen bu surenin 285. ayet ne diyor orada;

la nuferriku beyne ehadin min RusuliHİ.. Bak./285

Biz onun elçileri arasından hiç birini ayırmayız. Tabii  bu ayırım aynı zamanda inkar etmeyiz manasına da gelir. Lakin, bundan başka ayetlerde var. Bakınız İsra suresinin 55. ayeti;

..ve lekad faddalna ba’danNebiyyiyne alâ ba’din ve ateyna Davude Zebura; İsra/55

Bu ayet nasıl bitti bakınız, yine aynı form orada da geliyor, aynı form. ve lekad faddalna ba’danNebiyyiyne alâ ba’d Evet.

Biz peygamberlerden bazılarını bazıları üzerine tafdil ettik. Üstün kıldık manası verilebilir mi? Eğer burada aynı kategorik ayırıma delalet etseydi ayet, Davud’a da Zebur’u verdik diye bitmezdi. Yani burada söylenmek istenilen nedir? Şudur; Her bir elçiye ayrı ayrı meziyet verdik. Her birinin kendine has özelliği var, hususiyeti var. Ki örnekte verilmiş. Burada mesela demektir devamı ayetin. Örneğin, mesela men kellemAllahu ve refea ba’dahüm derecat Onlardan kimisiyle Allah konuştu, kimisini de kat kat derecelerle üstün kıldı, yükseltti.

Allah’ın konuştuğu kim? Hz. Musa, Kat kat derecelerle yükseltilen, Resulallah kastediliyor bu açık. İmaen Resulallah’ın kastedildiği tartışılmaz burada. Ama bazıları ifadesiyle Resulallah her halde olsa olsa Hz. İbrahim le burada eşleştiriliyor gibime geldi benim. Çünkü biraz sonra zaten söz oraya getirilecek.

ve ateyna Iysebne Meryemel beyyinati Ve Meryem’in oğlu İsa’ya da apaçık hakikati, apaçık belgelerini verdik. ve eyyednahü Bi Ruh-ıl Kudüs Mukaddes ruh ile onu destekledik. Biz Mukadder ruh, Bi Ruh-ıl Kudüs ibaresini daha önce işlemiştik.

ve lev şaAllahu maktetelelleziyne min ba’dihim min ba’di ma caethümül beyyinatu ve lakinıhtelefû Evet burada yine bir insanlık yasası ifade ediliyor. Yine bir insanlık yasası. Kendilerine hakikatin apaçık belgeleri geldikten sonra

ve lev şaAllahu maktetelelleziyne min ba’dihim min ba’di ma caethümül beyyinatu Eğer Allah dileseydi kendilerine hakikatin apaçık belgeleri geldikten sonra birbirlerinin kanına girmezlerdi.

Allah bunu diledi mi?ve lakinıhtelefû Hayır, dilemedi. Yani insanların farklı farklı yaratılışını diledi. Allah kendine muhalefeti yok etmedi. Allah kendi muhalefetini bile yok etmemiş bakın.ve lakinıhtelefû Lakin  ihtilaf ettiler. Çünkü Allah öbürünü dilememişti. Allah kendi muhalefetini yok etmezken ey siyasetçiler, ey insanlar, ey dünyayı çekip çevirenler muhaliflerinizi neden sürüm sürüm süründürüyorsunuz, yok etmeye çalışıyorsunuz ve bize de bir ders.

Dünyayı çiçek bahçesi etmek gibi bir ütopyaya sarılmayın. Daima karanlık ve aydınlık olacak. İyi ve kötü olacak, imanla küfür olacak. Onun için görevinizi yapın. Ütopyaya saplanmayın. Düş ülkelerde rüya görmeyin. Ayağınız yere değsin. Gerçeklerle hareket edin. Planınızı da gerçekçi bir biçimde yapın. Bunun verdiği ders bu.

Ve bir ima da yukarıya. Adeta peygamberlerin hepsi birbirinden farklı. Hepsinin kendine özgü meziyeti var. Ümmeti var. Derecesi var. Adeta burada söylenen bu hayatın tabiatı zaten. Hayatın doğasında var. Hayatın doğasında olan şey peygamberlerde niye olmasın. Onun için de onlar böyle sıra sıra aynı hizada dizilmiş şeyler değil. Hepsinin kendine has meziyeti var. Onun için peygamberler arasındaki farklılık ta, aslında hayatın doğasından gelen bu farklılığın bir tenevvuatı, yani zenginliği. Buradaki ihtilaf zenginlik anlamına da alınabilir.

feminhüm men amene ve minhüm men kefer Devam ediyor, onlardan kimi iman eder, etti, kimi de küfreder. İnkar etti.

ve lev şaAllahu maktetelu İkinci kez geldi bu cümle. Eğer Allah dileseydi birbirinin kanına girmezlerdi.

İkinci sefer gelmesinin bir sebebi olsa gerek diye düşünüyorum. Bu ikinci cümle bana doğrudan bu ümmete hitap ediyor gibi geldi. Birinci cümle Tarihi bir hakikati, İkinci cümle aynen birincisinin aynı formla gelmesi; Bu ümmette birbirine düşüp bir gün boğaz boğaza girecek anlamını taşıyor gibime geldi. Geleceğe bir işarettir. Yani sahabenin arasındaki o kanlı çatışmalara, çarpışmalara bir göndermedir gibi tefsir edilebilir mi acaba diye düşünüyorum.

ve lakinnAllahe yef’alu ma yüriyd; Lakin, fakat Allah istediğini yapandır. İstediğini icra edendir. Bu noktada hiç kimse; “Ya rabbi sen yeryüzünü niçin dikensiz gül bahçesi etmedin..!” diyemez. Allah böyle diledi. Bu Allah’ın bir nizamı. Allah’ın yasasını öğrenmeye çalışın, hayatı doğru algılayın. Hayatı yanlış algılarsanız, suyu yokuş yukarı akıtmaya kalkışırsınız ve beceremezsiniz. Onun için de hayatı doğru okuyun. Doğru okursanız akıntı istikametinde kürek çeker ve menzil-i maksuda erişirsiniz. Yani akıntıya karşı kürek çekmek zorunda kalmazsınız. Hayatın yasalarını size yardımcı kılarsınız o zaman.

254-) Ya eyyühelleziyne amenû enfiku mimma razaknaküm min kabli en ye’tiye yevmün la bey’un fiyhi ve la hulletün ve la şefaatün, vel kâfirune hümüz zalimun;

Ey iman edenler! Kendisinde hiçbir alış verişin, hiçbir dostluğun ve hiçbir şefaatin bulunmadığı bir gün gelmeden önce, size verdiğimiz rızıklardan Allah yolunda harcayın. Kâfirlere gelince, onlar zalimlerdir. (elmalı)

Ey iman edenler, ne alışverişin, ne dostluğun, ne de şefaatin olmadığı günden önce, sizi rızıklandırdıklarımızda infak edin (imanınız dolayısıyla karşılıksız bağışlayın)… Kâfirler (Hakikati inkâr edenler), zâlimlerin (kendi nefsine zarar verenlerin) ta kendileridir. (A.Hulusi)

Ya eyyühelleziyne amenû enfiku mimma razaknaküm Bakınız burada farklı bir konuya girdi, ancak yukarıyla yine bağlantılı. Yine bağlantılı, çünkü yukarıdaki ölümü izah ediyor. Aslında bugün işleyeceğimiz hemen bütün ayetler bize ahlakın temel direğinin, öldükten sonra dirilip hesap vermeye iman olduğunu ima etmek için. Ahlaki kuralların en temel yasası, insanda ahlakın en temel düsturu, öldükten sonra hesap vermeye imandır. Onun için de bütün şu verilen örnekler ve verilecek örnekler, insana ahlakın temel yasasına dikkat çekmek içindir.

Ya eyyühelleziyne amenû Ey iman ettiğini iddia edenler, enfiku mimma razaknaküm eğer iddianızı ispat etmek istiyorsanız size rızık olarak bahşettiklerimizden Allah yolunda harcayın, sarf edin.min kabli en ye’tiye yevmün la bey’un fiyhi ve la hulletün ne olmadan önce? Evet, kendisinde pazarlığın olmadığı, dostluğun olmadığı,ve la şefaatün şefaatin olmadığı gün gelmeden önce size rızık olarak verdiklerimizden Allah yolunda harcayın. vel kâfirune hümüz zalimun;

Nankörler var ya nankörler, hem Allah’ın kendisine verdiğinden Allah’a vermek istemeyen, Allah’ın kendisine bir bağ bağışlayıp ta, kendisi bir üzüm bağışlamak istemeyen nankörler var ya, onlar zalimlerin kendi kendilerine zulmedenlerin, kötülük edenlerin ta kendileridir.

Değerli dostlar burada bir atfa dikkatinizi çekmek istiyorum. Ciddi bir atıf var burada. O atıfta, hani hatırlayacaksınız, daha önce Allah’a kim güzel bir borç verir diyordu ya, Allah’a borç verirseniz borcunuzun karşılığını, kredinizin karşılığını ne zaman alırsınız. İşte orada alırsınız. Alacağınız günü tarif ediyor size. Öyle bir gün ki; O günde pazarlık yok, O günde dostluk sökmüyor, o günde şefaat yok..!

Şefaati 48. ayeti işlerken işlediğim için geçiyorum.

245. ayetle, Allah’a borç verenler karşılığını alacaklar ayetiyle irtibat kurar, bir atıftır demiştim. Hatırlayın Kur’andan;

El ehıllau yevmeizin ba’duhüm li ba’dın adüvvün illel müttekıyn; Zuhruf/67

Nasıl bir gün o gün; O günü Kur’an tarif ediyor. Öyle bir gün ki, Öyle bir gün ki..! Dostluk fayda etmiyor, kimse size yardımcı olamıyor ve pazarlık geçmiyor kimseyle. Kur’an ın dediği gibi;

El ehıllau yevmeizin ba’duhüm li ba’dın adüvvün illel müttekıyn; o gün dostlar bile birbirine düşman oluyor, sadece Allah için dost olanlar hariç, muttakıler hariç. Bu ne güzel müjde değil mi..!

Niçin dostlar düşman oluyor? Çünkü o gün eğer Allah için dostluk kurulmamışsa, Allah rızası için olmayan dostluklar düşmanlığa dönüşüyor. Menfaat bitiyor. Dünyevi dostlukların ahirete taşınması mümkün değil de ondan. Dünyada kalıyor o dostluklar. Ve onlar düşman oluyorlar. Hatta birbirlerinin yakasına yapışıp; “Ya rabbi benim küfrüme sebep bu, günahıma sebep bu..!” Diye onu suçlu gösteriyorlar. Ki Kur’an da bu tip sahneler anlatılır.

Yine o gün nasıl bir gün?

Yevme yefirrulmer’u min ahıyh; Abese/34

Kişinin kardeşinden kaçtığı,

Ve ümmihi ve ebiyh; Abese/35

Babasından kaçtığı, annesinden kaçtığı,

Ve sahıbetihi ve beniyh; Abese/36

Arkadaşlarından, evlatlarından, dostlarından, yakınlarından ya da eşinden kaçtığı..! Evet, böyle bir gün.

Yine o gün;

İkra’ Kitabek* oku sicilini kefa Bi nefsikel yevme aleyke Hasiyba;İsra/14

Bugün kendi hesabını görmek için sen sana yetersin. Kendi hesabını kendi ellerinle gör, kendi karnene kendin not ver. İkra’ Kitabek..! Oku sicilini. Böyle bir gün o gün.

İşte o günden söz ediliyor burada. O günde hiçbir şey fayda etmeyecek deniliyor. Tabii fayda edecek bir, bir var. Bir. O bir kim diye mi soruyorsunuz, Hadi öğrenin o zaman;

255-) Allâhu lâ ilâhe illâ HÛ* elHayy’ül Kayyûm* lâ te’huzuHÛ sinetün vela nevm* leHÛ mâ fiys Semâvâti ve mâ fiyl Ard* men zelleziy yeşfe’u ‘ındeHÛ illâ Bi iznih* ya’lemu ma beyne eydiyhim ve ma halfehüm* ve lâ yuhıytûne Bi şey’in min ‘ılmiHİ illâ Bi ma şâ’* vesi’a Kürsiyyühüs Semâvâti vel Ard* ve la yeûduhu hıfzuhümâ* ve HUvel Aliyy’ül Azıym;

Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O daima diridir (hayydır), bütün varlığın idaresini yürüten (kayyum)dir. O’nu ne gaflet basar, ne de uyku. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. İzni olmadan huzurunda şefaat edecek olan kimdir? O, kullarının önlerinde ve arkalarında ne varsa hepsini bilir. Onlar ise, O’nun dilediği kadarından başka ilminden hiç bir şey kavrayamazlar. O’nun kürsisi, bütün gökleri ve yeri kucaklamıştır. Onların her ikisini de görüp gözetmek O’na bir ağırlık vermez. O çok yücedir, çok büyüktür. (e.m.)

Allâh O, tanrı yoktur sadece HÛ! Hayy ve Kayyum (yegâne hayat olan ve her şeyi kendi isimlerinin anlamı ile ilminde oluşturan – devam ettiren); O’nda ne uyuklama (âlemlerden bir an için olsun ayrılık), ne de uyku (yaratılmışları kendi hâline bırakıp kendi Zâtî dünyasına çekilme) söz konusudur. Semâlarda ve arzda (âlemlerdeki tümel ilim ve fiiller boyutunda) ne varsa hepsi O’nundur. Nefsinin hakikati olan Esmâ mertebesinden açığa çıkan kuvve olmaksızın (biiznihi) O’nun indînde kim şefaat edebilir… Bilir onların yaşadıkları boyutu ve algılayamadıkları âlemleri… O’nun dilemesi (elvermiş olması) olmadıkça ilminden bir şey ihâta edilemez. Kürsüsü (hükümranlık ve tasarrufu {rubûbiyeti}) semâları ve arzı kapsamıştır. Onları muhafaza etmek O’na ağır gelmez. O Alîy (sınırsız yüce) ve Aziym’dir (sonsuz azamet sahibi). (A.Hulusi)

Allâhu lâ ilâhe illâ HÛ* elHayy’ül Kayyûm Evet..! Kendisinden başka ilah olmayan tek Allah’tır o. Kim diye soruyorsanız. İşte öğrenin. O Allah’ı kendi lisanından yanıyın. Kimliği bu. Kendisinden başka tapılacak, tapınmaya layık mabut olmayan yegane ilahtır o Allah.

El Hayy dır. Bizatihi diridir. Mutlak diridir. Diriliğin kaynağıdır. Sadece diri değil, tüm dirilikleri yaratandır. Diri olan her şeye diriliği verendir.

El Kayyûm Şimdi bunu nasıl Türkçeye çevireyim ben..! Türkçede karşılığı yok ki. Koskoca iki cümle kurmam gerekecek. Kendi kendisine yeten ve kendisi dışındaki her şeyin kaynağı olan, kendisi dışında ayakta kalan, her şeyi ayakta tutan tek Zat’tır O.

Hani demiştim ki, kişinin kendi kendisine yettiğini zannetmesi şirktir. Çünkü kendi kendisine yeten sadece Allah’tır. İnsan kendi kendisine yetmez. Onun için de Allahsız bir nefes alamaz insan. Bir adım atamaz insan. Atmaya çalışırsa yürüdüğü yer cehennem olacaktır. Kör, sağır ve dilsiz olacaktır. Devam ediyor, Rabbimiz kendisini tanıtıyor. Kimlik beyanı bu.

lâ te’huzuHÛ sinetün vela nevm O’nu ne gaflet basar, ne uyku tutar. Yok öyle şey. Söyler misiniz, bir canlı söyler misiniz gaflet basmayan, uyku tutmayan. İçinizde en uyanığınızı getirin ey insanlar, en uyanığınızı. Gaflet basmayan, uyku tutmayan bir insan söyler misiniz? O bunlardan münezzehtir. Onun için de böyle bir Allah karşısında dikkatli olun. Yani onun gafil olduğu bir an bulamazsınız ki, şu anda görmüyor beni, istediğimi yapayım diyesiniz. Onun unuttuğu bir zaman bulamazsınız ki yapayım ya çok geçti unutur, daha çok zaman var, o zamana kadar Allah unutur diyemezsiniz. Hiç birini unutmaz. Onun için bir anınızı O’nun kudret nazarından kaçınamazsınız.

leHÛ mâ fiys Semâvâti ve mâ fiyl Ard Sadece siz değil, göklerde ve yerde olan her bir şey O’na aittir. Sadece siz O’na ait değilsiniz. Sizin dışınızdaki tüm varlıklarda O’na ait.

men zelleziy yeşfe’u ‘ındeHÛ illâ Bi iznih Ayet-el Kürsi, Kur’an ın can damarı, Ayet-el Kürsinin de can damarı bu cümle.men zelleziy yeşfe’u ‘ındeHÛ illâ Bi iznih O’nun izni olmaksızın katında şefaat edecek olan kimmiş bakayım. Hele şunu bir görelim..! Söyleyin bakayım bana O’nun izni olmaksızın O’nun katında şefaat edecek olan kimmiş. Boyunu görelim.

Bu bir nefiy cümlesi, olumsuzlama cümlesi. Bir iddia var, bu iddiayı yalanlayan bir cümle dikkat edin. Cümlenin geliş tarzı çok önemli. Bir iddia var karşıda, karşının iddiasını sert ve şiddetli bir biçimde reddediyor bu cümle. Karşının iddiası nedir? Açık, falanca, falanca, falanca Allah katında bize şefaatçi olur. Bizi alır eteğine toplar götürür, bu bir tarz.

Onun için bu her çağda değişebilir, her toplumda değişebilir. Bazı toplumlarda işte cahiliye müşrik toplumu gibi, Putlar. Yoksa onlar Allah’a inanıyorlardı. Bunlar nedir diye sorduğunuzda Kur’an dan öğreniyoruz ki onlar şu cevabı veriyorlarmış; ..liyükarribuna ilellahi zülfa.. Zümer/3. Bunlar bizi Allah’a yaklaştıran aracılardır. Öyle diyorlarmış. Yoksa Allah’a inanmadıklarından değil. Ama inandıkları Allah, inançlar, Allah inançları uzak bir Allah inancı. Uzak, her an göremez, bize karışamaz, bir aracı lazım. Onun için de aracı tutmak lazım.

Kur’an işte bu inancı yerden yere çalıp sahih bir Allah inancı kurmak istiyor. Onun içinde ısrarla; Yakın, sizi sizden iyi gören, size şah damarınızdan daha yakın bir Allah inancını yerleştirmeye çalışıyor. Her satırda, Kur’an ın her satırında bunu görürsünüz, açık ya da gizli. Bunu görürsünüz.

Onun için takva, ittika, Muttaki kelimeleri ve bu kökten türemiş Kur’an da ki tüm takva ile ilgili terimler hep Allah’ın kula çok yakın olduğunu andıran kelimelerdir. Evet, Takvanın kökeninde Allah’ın her an seni gözlediği, seni bildiği, seni takip ettiği, seni terbiye ettiğinin şuurunda olmak. Allah bilincidir bu. Zikir de budur zaten. Zikir şuur dirilimidir. Sürekli hatırda tutmak, gözetlendiğinizi hatırda tutmak.

Burada, söylenecek çok şey var tabii, ama biraz hızlı yürümek istediğimden ben şimdilik bu kadarla iktifa ediyor ve devam ediyorum.

ya’lemu ma beyne eydiyhim ve ma halfehüm Onların önünde ve açıkta olanı da, arkada ve gizli olanı da bilir Allah. Tabii yukarıda Allah’ın sıfatlarından bazıları ifade edildi. Zaten sözün buraya gelmesi doğal akışı içerisinde gerekiyordu.

Burada insana doğrudan bir uyarı var. Allah insanın önünde, ma beyne eydiyhim Bu bir kalıptır Arap dilinde. Aslında iki eli arasında, lafsi manası budur. Ama bunu mecazen ifade ettiği mana, açıkta olanlar, yani açıkça yaptıklarımız. Arkada olanlarda gizlice, saklayarak, ta..! yüreğimizde, ta..! zihnimizin dehlizlerinde düşündüklerimiz.

Tabii bunun en meşhur manalarından ikisi önümüzde olan dünya, arkamızda olan ahiret. Tersini de söylemiş bazıları burada ifade edilen insan ahirete doğru, Allah’a doğru yürüyen, ölümüne doğru yürüyen insan olduğu için, önünde olan ahiret, arkasında kalan dünya biçiminde de tefsir etmiş bazı müfessirler. Ama Allah gizli ve açık, küçük ve büyük her bir şeyi bilir. Bu gerçek ifade ediliyor.

ve lâ yuhıytûne Bi şey’in min ‘ılmiHİ illâ Bi ma şâ Evet, O’nun ilminden hiçbir şeyi O dilemedikçe kavrayamazlar. Kim? Kim kavrayamaz? O şefaatçiler ve şefaat bekleyenler. Onun kime şefaat edeceğini nereden öğrenmişler. Veya kime şefaat hakkı vereceğini nereden öğrenmişler. Bu O’nun ilmi içerisinde burada ima edilen o.

Tamam birileri birilerinden şefaat bekliyor da, kim söyledi onlara Allah’ın onlara şefaat izni vereceğini. Kaldı ki şefaatin ne olduğunu dediğim gibi 48. ayette işlemiştim. Orada demiştim ki; Şefaat şuna benzer, bir örnekle izah etmiştim; Bir kişinin birine verdiği ödülü bir başkasına onur olarak, falana verdiğim ödülü sen takdim eder misin demesidir.

Şimdi ödülü takdim eden insan ödülün hakiki sahibi midir. Onun ödülle, ödülün takdiriyle alakası yok. Onu onurlandırmak için oranın amiri, oranın reisi, oranın lideri, oranın başkanı, onu onurlandırmıştır. Falana ben ödül verdim, bunu vermeyi de sana tevdi ediyorum. Yani seni onurlandırıyorum ödül vermekle. Falana ödülünü ver. Şimdi siz birinden ödül istemek zorunda kalırsanız o ödülün sahibinden mi istemeniz doğru olur, yoksa ödülü takdim eden, sizden farkı olmayan o kişiden mi. Ondan isterseniz ödülün sahibi gücenmez mi..! Ve bu durumda adresi şaşırmış olmaz mısınız. İstemeniz gereken adresten değil de, istememeniz gereken adresten istemekle aslında ödül sahibine de hakaret etmiş olmaz mısınız. Ödülü takdir eden o, ne ödülü verileceğini takdir eden o, ödülün kime verileceğini takdir eden o, ödülün kim tarafından verilmesi gerektiğini de takdir eden o. O halde siz nasıl kalkıp ta kendi kendinize ondan bir haber almadan, onun bilgisin de olan bir konuda fikir yürütüyorsunuz da kendi kendinize falanı ödül tevdi edici biri gibi görmeye çalışıyorsunuz. Diyor Kur’an. İşte bu.

vesi’a Kürsiyyühüs Semâvâti vel Ard Burada daha azametli bir cümle geldi. O adeta Allah’ın sonsuz kudretine bir delalet olsun diye, O’nun sonsuz kudret ve otoritesi gökleri ve yeri kaplamıştır diyor.

Kürsiy sandalye manasına gelir, taht manasına gelir. Dahası, bir semboldür. Onun için “tahttan indi” dediğiniz zaman, Abdülhamit tahttan indi cümlesi kurulduğu zaman siz, Ha..! Abdülhamit tahttan yere indi anlamazsınız. Otoriteden alaşağı edildi, saltanattan düştü. Tahta çıktı diye duyduğumuz zaman siz ha, falanca adam tahtın üzerine çıktı oturdu anlamazsınız. Otoriteyi ele geçirdi diye anlarsınız. Onun için, Tahtı yıkıldı diye duyduğunuz zaman taht devrildi demek ki diye anlamazsınız. Bu zaten gülerler böyle bir şeye. Devleti yıkıldı, yönetimi yıkıldı anlarsınız. Onun için burada ki bir mecazdır ve Allah’ın kudret ve azametine delalet eder.

ve la yeûduhu hıfzuhümâ Onları, gökleri ve yeri gözetmek O’na ağır gelmez.ve HUvel Aliyy’ül Azıym; O yücedir ve azametli olan bir Rabdır. Yüce, gerçekten yüce ve azametli olan yalnızca O’dur. Daha doğru bir tercüme ile; Gerçekten yüce ve azametli olan yalnızca O’dur.

Ayet-el Kürsi’nin, ki buna ayet-el kürsi denir biliyorsunuz. Efdaliyeti konusunda bir çok hadis gelmiş. Bu hadislerden bir çoğu ya zayıf, ya da uydurma. Bir çok sure faziletine ilişkin ayetlerde olduğu gibi. Ama bunlardan sahih olanları var. Biri, sahih olan bu rivayetlerin birinde peygamberimiz Ayet el kürsi’yi;

İnsanın bireysel ve toplumsal emniyetini sağlayabilecek manevi bir güç olarak takdim edişi var. Onun için de yatarken Ayet el kürsinin okunması konusunda ki teşvik edici hadis, sadece Ayet el Kürsinin okunduğu mekanı değil, ona komşu olan mekanların da emniyet altına alındığını ifade eder.

Yine namazlardan sonra Ayet el kürsiyi okumamız Resulallah’tan bize kadar gelen sahih bir haberledir. Namazlardan sonra Ayet el kürsiyi okumamızı teşvik eden bu haberde bir çok müjdelerle doludur.

Neden böyledir? Dediğim gibi Kur’an da en çarpıcı ayetler, Allah’ın kimliğini bize bildiren ayetlerdir. İhlas suresinin önemi de buradan gelir onun için. Çünkü o da Allah’ım sen kimsin sorusun cevabı olduğu için yüce bir suredir yoksa surelerin hepsi yücedir tabii ki. Ancak Ayet el kürsinin özel bir yerinin olduğu bize kadar nakledilen sahih hadislerden açıkça anlaşılıyor.

Ben bu nokta da kainatı ve mahlukatı bire bir göremediğimiz için Resulallah’tan bize kadar gelen sahih rivayetlere güvenmemiz, inanmamız ve amel etmemizin hakkımızda hayırlı olduğuna inanıyorum.

Ve dünyayı birlikte paylaştığımız görünmez varlıklara karşı, onların şerrine karşı korunmanın yöntemlerinin de manevi olduğuna inanıyorum. Bu manevi yöntemlerin de öyle hurafelerden, derme çatma bilgilerden değil, bize kadar gelen sahih haberlerden ve tamamen Kur’an dan almamız gerektiğine inanıyorum.

Ve manevi tehlikelere karşı korunmanın en güzel yönteminin manevi bir zırh olan Cevşen-ül kebir olan, büyük kalkan olan Kur’an la mümkün olduğuna inanıyorum. Onun için kendinizi Kur’an kalkanıyla manevi tehlikelere karşı koruyun. Bunda hiçbir beis yok, aksine bunu yapmanız teşvik edilmiş.

256-) Lâ ikrahe fid Diyni kad tebeyyenerrüşdü minel ğayy* femen yekfür Bittağuti ve yu’min Billahi fekadistemseke Bil urvetil vüska, lenfisame leha* vAllahu Semiy’un ‘Aliym;

Dinde zorlama yoktur. Çünkü doğruluk, sapıklıktan ayırd edilmiştir. Artık her kim tâğutu inkar edip, Allah’a inanırsa, sağlam bir kulpa yapışmıştır ki, o hiçbir zaman kopmaz. Allah, her şeyi işitir ve bilir.(elmalı)

“DİN”de (Allâh yaratısı sistem ve düzeni {Sünnetullah} kabul konusunda) zorlama yoktur! Rüşd (Hakikat en olgun hâliyle) ortaya çıkmış, sapık fikirlerden ayrılmıştır. Kim Tagut’u (gerçekte var olmayıp vehim yollu var sanılan kuvvelere tapınmayı) terk eder, (varlığını oluşturan) Allâh’a (Esmâ’sına) iman ederse, kesinlikle o kopması mümkün olmayan, hakikatindeki sağlam bir kulpa yapışmış olur. Allâh Semi’ ve Aliym’dir. (A.Hulusi)

Lâ ikrahe fid Diyn Zorlama dinde yoktur. Herkesin dilinde gezen hele bu günlerde dilinde gezen bir ayet. Lakin kimsenin manası üzerinde düşünmediği, herkesin diline gelip böyle olur olmaz yerde konuştuğu savurduğu bir ayet. Zorlama dinde yoktur. Yani zorlamanın tabiatı dinde yoktur.

Bu ne demektir? Bir kimse zorla bir dine sokulmaz. İslam zorla kendisine gireni Müslüman saymaz. Çünkü İslam bir irade meselesidir. Hür irade meselesidir. Hür iradesi ile seçmeyen bir insan Müslüman olmaz.

Onun için de Tarihte hiçbir Alim, Hiçbir imam, hiçbir müçtehit İslam’a zorla giren Müslüman olacağı, zorlama yoluyla, zorla İslam’a sokulan insanın Müslüman olduğu yolunda herhangi bir şey söylememiş. Ve tabii İslam’a zorla sokulması yönünde de herhangi bir görüş bildirmemişlerdir. Onun için de daima seçenekli davet sunulur. Davet denilir, davet edilir. Savaşların gayesi de İnsanları zorla İslam’a sokmak değildir. Öyle olsaydı cizye olmazdı, öyle olsaydı Müslümanların 400 yıl, 500 yıl, 600 yıl, 700 yıl hükmettikleri yerde şimdi bir tane gayri Müslim olmaması lazımdı. Ama tam tersi.

Osmanlı, 350 yıl 400 yıl balkanların tümünde hükümranlık etmiş, hakimiyet yürütmüş. Ama balkanlar gayri Müslim’le dolu. Osmanlının 450 yılda, kılına, tüyüne dokunmadığı gayri Müslim’ler, geleli 100 yıl olmuşlar, şimdi Müslüman’ı horluyorlar. Dikkatinizi çekerim.

Endülüs’te İslam devleti 650 yılı aşkın, 700 yıla yakın hükümranlık sürdü. Ama Endülüs’te Hıristiyan hiç eksilmedi, hiç bitmedi, hiç kökü kazınmadı. Lakin Endülüs’te Müslümanların 15. y.y.da hezimete uğramasından sonra, çok değil, sadece 100 yıl sonra damızlık için bir tane Müslüman yoktu İspanya’da.

Evet, işte fark. Onun için değerli dostlar burada Lâ ikrahe fid Diyn zorlama dinde yoktur derken, zorla kimse Müslüman olmaya zorlanamaz, lakin bu yanlış anlaşılıyor ve kullanılıyor.

Şimdi bir insan düşünün, Berber levhası asmış. Siz traş olmaya varıyorsunuz, zorlama be kardeşim diyor. Siz ona saçmalama diyeceksiniz. Yani benim sana traş olmaya varmam, ya da berber yazmışsın, bir traş eder misin diye söylemem, zorlamak mı? Yoksa iddianın ispatını istemek mi. Zorlamakla ne alakası var. Siz doktor önlüğü giymişsiniz ve hastanede geziyorsunuz. Biri gelmiş beni tedavi eder misin deyince, Zorlama be kardeşim diyorsunuz. Bu saçma olur tabii gülerler adama. Ne zorlaması be kardeşim, çıkar sırtından önlüğü doktor değilsen. Sahtekarsam o ayrı bir mesele. Onun için Müslüman’ım dedikten sonra, Müslüman gibi davranırsın.

Tabii ki ibadetlerde de zorlama yoktur. Çünkü zorla ibadet olmaz. Bir insana zorla kıldırdığınız namazdan dolayı o insana namaz ecri verilmez. Çünkü ibadet gönüllülük esasına dayanır. Vicdani bir hadisedir. Lakin onun ortamı sağlanır. Zaten İslami bir topluma düşen de budur. Lakin, bir Müslüman’a, Müslüman ol demek, bir berbere berber ol demek kadar doğaldır. Bir doktora doktor ol demek kadar doğaldır. Zorlamak falan da değildir. Müslüman’san adam gibi Müslüman ol. Değilsen Müslüman’ım diye geçinme, çıkar sırtındaki önlüğü, indir o levhayı. Hiç olmazsa insanların umuduyla oynama. İnancıyla oynama. Onun için burada iki şeyi birbirinden ayırmak lazım.

kad tebeyyenerrüşdü minel ğayy Artık, doğru ile yanlış birbirinden seçilip ayrılmıştır.

femen yekfür Bittağuti ve yu’min Billahi fekadistemseke Bil urvetil vüska, lenfisame leha Kim Tagut’u inkar eder ve Allah’a da iman ederse kesinlikle kopmaz bir tutamağa yapışmış olur. Bu Kelime-i Şahadetin tefsiridir dostlar. Bu ayet Kelime-i şahadetin tefsiridir. La ilahe İllallah Kelime-i tevhidin daha doğrusu. Kelime-i Tevhidin La ilahe İllallah kelimesinin tefsiridir, şerhidir. La ilahe Tagut’u inkardır. İllallah Allah’a imandır.

Tagut nedir..! Kısaca eğer Beydavi’nin ve Zemahşeri’nin tarifini esas alacak olursak, sizi Allah yolundan alıkoyan her bir şey Tagut’tur. Canlı olur, cansız olur, cismani olur, şeytani olur, ruhani olur, manevi olur, maddi olur, ve sen olur sanem olur hepsi olabilir.

Aslında putlar Tagut değildir. Çünkü Tagut irade ile insanı Allah yolundan alıkoyandır. Putlar insanı Allah yolundan alıkoymaz, çünkü onların canı yoktur, iradesi yoktur. Tüm putlar Tagut’ların adi birer aletleridirler. Onun için Tagut putlara hükmedenlerdir. Putların ekmeğini yiyenlerdir. Put sektörünün tepesinde oturanlardır Tagut.

Onun için Tagut’u inkar etmeyen Allah’a iman etmiş olmaz. Tagut kendisini Allah’la karşı karşıya koyandır. Yani Allah bir şeyi emretti, o da bir başka şeyi. Allah bir şeyi yasakladı, o Allah’ın yasakladığını serbest bıraktı. Allah bir şeyi emretti, o Allah’ın emrettiğini yasakladı, ya da serbest bıraktı. İşte Tagut’luk budur. Onun için bu manada iman etmiş olmak için mutlaka Tagut’u inkar etmek gerektir. Yoksa olmaz. La ilahe demeden illallah demenin hiçbir hükmü olmadığını gibi, ki müşrikler İllallah diyorlardı ama La ilahe demiyorlardı. Allah’a iman ediyorlar, Allah’la beraber başka şeylere de iman ediyorlardı.

Onun için yu’min Billahi eğer Allah’a iman ediyor, lakin yekfür Bittağut Tagut’u inkar etmiyorsa o Allah’a iman etmiyor demektir. Onun  imanı makbul değil, merdut bir imandır.

Bu ayet gerçekten de bu konuda hiçbir tefsire mahal bırakmayacak kadar açıktır. Böyle olan, Tagut’u inkar edip Allah’a iman eden, ki Tagut’u inkar aynen Kelime-i Tevhid’de geldiği gibi La ilahe gibi önde gelmiş. Önce Tagut’u inkar edeceksin. Kendisine ilahlık yakıştıran, Kendisini Allah’ın yerine koyan, Allah’ın hükmü karşısında hüküm, Allah’ın otoritesi karşısında otorite ortaya koyan bir otoriteyi inkar etmedikçe Allah’a iman etmeniz işe yaramıyor. Böyle yapanlar kopmaz bir halkaya yapışmış olurlar.

vAllahu Semiy’un ‘Aliym; Kimin gerçekten böyle inanıp ta, kimin içlerinde Tagut’a birazcık iman ettiğini Allah çok iyi işitir ve çok iyi bilir.

257-) Allahu Veliyyülleziyne amenû yuhricühüm minez zulümati ilenNur* velleziyne keferu evliyaühümüt tağutu yuhricunehüm minen Nuri ilez zulümat* ülaike ashabün nar* hüm fiyha hâlidun;

Allah, iman edenlerin velisidir. Onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır. İnkâr edenlerin velileri de tağuttur, onları aydınlıktan karanlıklara çıkarırlar. İşte onlar cehennemliklerdir. Orada ebedî olarak kalırlar.(elmalı)

Allâh iman edenlerin Veliyy’sidir; onları zulmattan (karanlıklardan – hakikat bilgisizliğinden) Nur’a (ilmin aydınlığında hakikati görmeye) çıkartır. Fiilen küfür (hakikati inkâr) hâlinde olanlara gelince; onların velîsi Tagut’tur (gerçekte var olmayıp var sandıkları kuvveler, fikirler), onları nurdan zulmete dönüştürür. İşte onlar, ateş ehli (sonuçta yanmaya mahkûm) kişilerdir. Onlar o şartlarda sonsuza dek kalıcıdırlar. (A.Hulusi)

Allahu Veliyyülleziyne amenû Allah imanların, iman edenlerin velisidir. Halk diliyle amiyane tabirle galatla (meşhur) evliyasıdır. Herkesin bir evliyası var.Tarih boyunca böyle olmuştur. Sizin evliyanız kim diye sorarlarsa burada ayette iman edenlerin evliyası Allah’tır diyor.

yuhricühüm minez zulümati ilenNur Evliyanın bir özelliği olması lazım, nedir o özellik, o insanları zulümattan, karanlıktan aydınlığa çıkarır.

Dikkatinizi çekerim zulümat çoğul, Nur tekil. Niçin? Karanlık tek olmaz. Çünkü kaynağı yok. Karanlığın kaynağı yok ki tek olsun. Karanlıklar var. Onun içinde bir karanlıktan çıkan mutlaka aydınlığa girmiş değildir, bir başka karanlığa girebilir. Karanlıklar vardır. Zulümat vardır. Kaynağı olmayan karanlığın tek olması mümkün değil. Karanlık, ışığın yokluğu halidir. Bir başına bizatihi var değildir. İşte batıl karanlıktır. Batıl, yoktur yani. Aslında yok olandır batıl.

Karanlığın aslı yoktur. Mış gibidir. Sanaldır. Similatiftir. İşte bugünkü modern hayat gibi. Yok. Aydınlığın yokluğuna karanlık denir. Yoksa bizatihi var olan bir şey değildir karanlık. Işığı çektiniz mi, geride karanlık kalır.

Işığın yokluğu halidir dedim. Niçin Nur tek gelmiştir, tekil? Çünkü kaynağı vardır. Bir yerde aydınlık varsa mutlaka kaynağı vardır. Bir yerde aydınlık varsa, ışığın kaynağını bulabilirsiniz. Oraya bir yerden ışık geliyordur. Bunu bulabilirsiniz.

velleziyne keferu evliyaühümüt tağut Küfreden kimselerin evliyası ise tağutlardır. Bakın herkesin kendine göre bir evliyası var demiştim ya, Kur’an bunu diyor. Küfredenlerin evliyası da tağutlardır.

yuhricunehüm minen Nuri ilez zulümat Onların da bir işlevi var. Ne işlev yapar onlar? İnsanları ışıktan alıkoyar, karanlıklara doğru yönlendirirler. Karanlıktan karanlığa. Onlara cici oyuncaklar gösterirler karanlığa döndürmek için. Çünkü onlar yarasa ruhlulardır. Yarasa ruhlu oldukları için güneş gözlerini kamaştırır. Geceleri çalışırlar. Çünkü suçları görülsün istemezler. Onun için kara yüzlü, kara çağın, kara yüzlü, kara vicdanlı, karanlık adamlarıdır onlar. Karanlığın çocuklarıdır. Hep kara kara işler yaparlar. Ve şeytanın askerleridir. Onun için de insanları karanlıklara çağırırlar.

ülaike ashabün nar İşte onlar ateşin çocukları, ateşin ashabıdır.hüm fiyha hâlidun; Ve orada kalıcıdırlar.Geçici değil.

258-) Elem tera ilelleziy hâcce İbrahiyme fiy Rabbihi en atahullahul mülk* iz kale İbrahiymu Rabbiyelleziy yuhyiy ve yumiytu, kale ene uhyiy ve umiyt* kale İbrahiymu feinnAllahe ye’tiy BişŞemsi minel meşrikı fe’ti Bi ha minel mağribi febühitelleziy kefer* vAllahu la yehdil kavmez zalimiyn;

Allah, kendisine hükümdarlık verdi diye, Rabbi hakkında İbrahim’le tartışanı görmedin mi? Hani İbrahim, ona: “Benim Rabbim odur ki, hem diriltir, hem öldürür.” dediği zaman: “Ben de diriltir ve öldürürüm.” demişti. İbrahim: “Allah güneşi doğudan getiriyor, haydi sen onu batıdan getir!” deyince o inkâr eden herif şaşırıp kaldı. Öyle ya, Allah zalimler topluluğunu doğru yola iletmez. (elmalı)

Allâh, kendisine hükümdarlık verdiği için, İbrahim ile Rabbi konusunda tartışanı görmedin mi? İbrahim: “Benim Rabbim O’dur ki diriltir ve öldürür” dediğinde, o da :”Ben de diriltir ve öldürürüm” dedi. İbrahim: “Allâh Güneş’i doğudan doğduruyor, hadi sen batıdan doğdur bakalım” dediğinde ise, o kâfir (hakikati örten) apışıp kaldı! Allâh zâlimler topluluğuna hidâyet etmez. (A.Hulusi)

Elem tera ilelleziy hâcce İbrahiyme fiy Rabbihi en atahullahul mülke İbrahim’le Rabbi hususunda kendisine mülk verdik, Rabbi, kendisine hükümranlık verdi diye tartışan şu adama baksana diyor Kur’an. Kim bu adam? Biliyorsunuz Nemrut’tu. Allah kendisine hükümranlık, yönetim verdi diye İbrahim’le Rabbi hususunda tartışmaya giriyor. Baksana şu adama diyor Kur’an.

iz kale İbrahiymu O zaman İbrahim demişti ki;

Rabbiyelleziy yuhyiy ve yumiyt Benim rabbim hayat veren ve öldüren bir Rabdir.

kale ene uhyiy ve umiyt O da İbrahim’e cevap verdi, bende hayat verir ve öldürürüm. Dedi. Hatta tarihlerin anlattığına göre iki adam getirdi ceza evinden, birine hadi, sen git dedi, birini de oracıkta kellesini kestiriverdi. Ben de böyle öldürür ve hayat veririm dedi.

kale İbrahiym İbrahim bu sefer dedi ki;

feinnAllahe ye’tiy BişŞemsi minel meşrikı fe’ti Bi ha minel mağrib Allah güneşi doğudan doğdurur, hadi sen de eğer ilahlığa kalkışıyorsan onu batıdan doğdur.

febühitelleziy kefer Kafir donakaldı.

vAllahu la yehdil kavmez zalimiyn; Allah, bakın, Nemrut’tan bahsediyor, kavme getiriyor sözü. Topluma.

Niçin? Oysaki yukarıda bir kişiden bahsetti. Hiçbir sapkın, arkasında bir sapkınlar sürüsü olmadan ayakta kalamaz. Onun için her Nemrut, her Nemrut’u Nemrut yapan bir kitle vardır. Ve onlar da Nemrut’la beraberdir. Onlarda Nemrut’tur. İsterse Nemrut’luk yapmasınlar. Nemrut’un Nemrut’luğuna ses çıkarmıyor ve katkıda bulunuyorlarsa onlarda Nemrut’un hükmündendirler. İşte onun için ayet böyle bitiyor.

vAllahu la yehdil kavmez zalimiyn; Allah kendi kendine kötülük eden bir topluma hidayet etmez. Onları doğru yola iletmez. Devam ediyor;

Ayetin, dersimin başında söylemiştim, okuduğum ayetlerin hemen hepsi ahlaki davranışın temel direği olan, öldükten sonra dirilmeye iman ile ilgili. Onun için de sözü döndürüp döndürüp oraya getiriyor. Bakınız yukarıda Vakıi bir kıssa anlattı. İbrahim’e ilişkin. Şimdi de burada temsili bir kıssa anlatacak.

259-) Ev kelleziy merra alâ karyetin ve hiye haviyetün alâ ‘uruşiha* kale enna yuhyiy hazihillahu ba’de mevtiha* feematehullahu miete ‘amin sümme beaseh* kale kem lebist* kale lebistü yevmen ev ba’da yevm* kale bel lebiste miete amin fenzur ila taamike ve şerabike lem yetesenneh* venzur ila hımarike ve li nec’aleke ayeten lin Nasi venzur ilel ızami keyfe nünşizüha sümme neksuha lahmâ* felemma tebeyyene lehu kale a’lemü ennAllahe alâ külli şey’in Kadiyr;

Yahut o kimse gibisini (görmedin mi) ki, bir şehre uğramıştı, altı üstüne gelmiş, ıpıssız yatıyordu. “Bunu bu ölümünden sonra Allah, nerden diriltecek?” dedi. Bunun üzerine Allah onu yüz sene öldürdü, sonra diriltti, “Ne kadar kaldın?” diye sordu. O da: “Bir gün, yahut bir günden eksik kaldım.” dedi. Allah buyurdu ki: “Hayır, yüz sene kaldın, öyle iken bak yiyeceğine, içeceğine henüz bozulmamış, hele eşeğine bak, hem bunlar, seni insanlara karşı kudretimizin bir işareti kılalım diyedir. Hele o kemiklere bak, onları nasıl birbirinin üzerine kaldırıyoruz? Sonra onlara nasıl et giydiriyoruz?” Böylece gerçek ona açıkça belli olunca: “Şimdi biliyorum ki, Allah her şeye kadirdir.” dedi. (elmalı)

Şöyle birinin (haberini almadın mı)? Bir yerleşim alanına uğramıştı ki binaların üstü altına gelmiş, insanları helâk olmuş, “Allâh şurayı bu ölüm sonrasında nasıl diriltir” diye düşünmüştü. Allâh onu orada öldürmüş ve yüz sene sonra diriltmişti. “Ne kadar kaldın” dedi… O da: “Bir gün veya birazı kadar” cevabını verdi. Allâh buyurdu: “Hayır, yüz sene geçti üzerinden… İşte bak yiyecek içeceğine, hiç bozulmamış, ama eşeğine bak (nasıl çürüyüp sırf kemikleri kalmış!) Seni insanlar için bir işaret – ibret kılalım diye (yaptık bunu)… Kemiklere bak nasıl onları kaldırıp üzerlerine et giydiriyoruz.” Bu suretle iş açıkça belli olunca şöyle dedi: “Biliyorum, kesinlikle Allâh her şeye Kaadir’dir!” (A.Hulusi)

Ev kelleziy merra alâ karyetin ve hiye haviyetün alâ ‘uruşiha Yoksa sen alt üst olmuş, her tarafı yıkılıp harabeye dönmüş şehre uğrayıp ta;

kale enna yuhyiy hazihillahu ba’de mevtiha öldükten sonra Allah bütün bunları nasıl diriltecek diyen kimse gibi misin sen de bu kimse gibimi düşünüyorsun diye ayete girdi.

Yani böyle biri var, faraza. Bir kasabaya uğramış şehre, yerle bir olmuş, mahvolmuş, alt üst olmuş, tahrip olmuş her yer ve o kasabayı gören biri dedi ki; Allah öldükten sonra burayı nasıl diriltecekmiş, diyen gibi misin diyor sende. Sen dediği hepimiz.

Kale enna yuhyiy hazihillahu ba’de mevtiha* feematehullahu miete ‘amin sümme beasehu Temsil devam ediyor. Allah onu 100 yıl ölü bıraktı ve hemen ardından yeniden diriltti.

kale kem lebist Kendisine soruldu. Ne kadar kaldın?

kale lebistü yevmen ev ba’da yevm Bir gün, ya da bir günden daha az kaldım diye cevap verdi.

İlginç bir örnek veriyor. Yani kendinizi ölmüş kabul edin. Mezardasınız ve böyle bir diyalogla karşı karşıyasınız. Mezardaki insanın zaman mefhumunu ele alıyor. Evet.

kale bel lebiste miete amin Hayır, aksine sen 100 yıl kaldın.fenzur ila taamike ve şerabike lem yetesenneh İstersen bak yiyeceğine ve içeceğine daha bozulmamış bile.venzur ila hımarik ve bir de eşeğine bak.ve li nec’aleke ayeten lin Nas Biz seni insanlara bir işaret kıldık işte böylece.venzur ilel ızam ve bir de bak şu kemiklere,keyfe nünşizüha sümme neksuha lahmâ Onları nasıl yerli yerince dizip ardından üzerini etle kapladığımızı düşünsene..! Baksana buna. felemma tebeyyene lehu Bütün bunlar kendisine açıklanınca şu itirafta bulundu, bulunur o kimse:

kale a’lemü ennAllahe alâ külli şey’in Kadiyr; Der ki; Tamam itiraf ettim, teslim oldum. Artık bildim ki Allah her bir şeye kâdirdir. Der.

Bu ayet nedir, neden söz ediyor derseniz, doğrusu bu ayetin olmuş bir olaydan söz ettiğine dair elimizde ciddi ve sahih hiçbir belge ve delil yok. Tefsirlerin bu konuda anlattıkları uzun uzun hadiseler ve hikayeler ise tamamen İsrailiyyatın mitolojik kaynağı olan Talmut’tan alınmış. Orada da sahih bir desteği yok. Onun içinde ben hiçbir hikayeye girmeden burada temsili bir şeyin anlatıldığı görüşündeyim. Yani bize; Kendinizi böyle bir insanın yerine koyun. Allah o günün insanına o günün unsurlarıyla bir ders veriyor. Gerçekten de kabirdeki bir insanın, 500 sene önce ölmüş bir insanı şimdi kaldırsanız, bu cevapları almaz mısınız.

Tabii Cenab-ı Hakkın nasıl dirilteceğine ilişkin bir çok delilleri, bir çok belgeleri var. Bu belgelerden belki de o günün insanının bildiği, belki efsane olarak dillerde dolaşan, belki gerçekten yaşanmış bir hadise olarak rabbimiz onlar bir kıssa anlatıyor.

260-) Ve iz kale İbrahiymu Rabbi eriniy keyfe tuhyil mevta* kale evelem tu’min* kale belâ ve lâkin liyatmeinne kalbiy* kale fe huz erbeaten minet tayri fesurhünne ileyke sümmec’al alâ külli cebelin minhünne cüz’en sümmed’uhünne ye’tiyneke sa’ya* va’lem ennAllahe Aziyz’un Hakiym;

Bir zamanlar İbrahim de: “Ey Rabbim! Ölüleri nasıl dirilttiğini bana göster!” demişti. Allah: “İnanmadın mı ki?” buyurdu. İbrahim: “İnandım, fakat kalbim iyice yatışsın diye istiyorum.” dedi. Allah buyurdu ki: “Öyle ise kuşlardan dördünü tut da onları kendine çevir, iyice tanıdıktan sonra (kesip) her dağın başına onlardan birer parça dağıt, sonra da onları çağır, koşa koşa sana gelecekler ve bil ki, Allah gerçekten çok güçlüdür, hüküm ve hikmet sahibidir.”(elmalı)

Hani İbrahim de:”Rabbim bana ölüleri nasıl dirilttiğini göster” demişti. Rabbi de: “İman etmedin mi?” demişti. (İbrahim): “Ettim de, kalbimin mutmain olması için (fiilen görmek istedim)…” “Kuşlardan dört tür al, onları kendine alıştır, sonra onların her birini dört tepeye koy; sonra da onları kendine çağır. Sana koşarak (uçarak) gelsinler. Bil ki Allâh Aziyzdir, Hakiym’dir.” (A.Hulusi)

Ve iz kale Ve bize de yine farklı bir biçimde yaşanmış bir kıssa anlatıyor. O da şu;

Ve iz kale İbrahiymu Hani İbrahim demişti ki; Rabbi eriniy keyfe tuhyil mevta Ölüyü nasıl diriltirsin bana göster ya rabbi. Demişti. Meraklı bir peygamberdi. Böyle bir şeyi merak etmişti ve istemişti. Kale Allah cevap verdi;evelem tu’min Yoksa inanmadın mı? Diye sordu Allah.

Evet, diyaloga bakın Rabbi ile İbrahim arasındaki sıcak diyaloga. Aşk ve naz makamı adeta. Evet, Kale, İbrahim cevap verdi.Belâ Hayır ya rabbi, bilakis inandım iman ettim.ve lâkin liyatmeinne kalbiy Fakat kalbim yatışsın için soruyorum. Yani aynel yakıyn görmek istiyorum. Hak-el yakıyn yaşamak istiyorum.

kale fe huz erbeaten minet tayri Allah cevap verdi. O halde dört tane kuş al, fesurhünne ileyke onları kendine itaate alıştır. Tam manası bu. Onları kendine itaate alıştır, terbiye et.

sümmec’al alâ külli cebelin minhünne cüz’en Onlardan her birini cüz cüz, ayrı ayrı bir tepeye koy. Ya da sal.sümmed’uhünne ve ardından çağır. ye’tiyneke sa’ya sana uçarak geldiklerini göreceksin. Sana uçarak gelecekler.

va’lem ennAllahe Bakın biraz önce ayet nasıl birmiş ti;

kale a’lemü ennAllaheBurada da va’lem ennAllahe Aziyz’un Hakiym; Ve iyi bil ki Allah aziyzdir. Yani kendisinden şüphe edilmekten münezzehtir. Çok yücedir. İzzet sahibidir.

Hatta bunda bir nükte de var, o da şu; İbrahim, sen de inanmasan Allah’ın nesi eksilir, Allah’ın nesi eksilir. Hiç olmasanız Allah’ın nesi eksilir. Öyle Aziyz ki Allah, izzetini sizden almıyor ki. Sizin inanmanızla Allah’a bir izzet eklemiş olmuyorsunuz. Siz inanmakla kendinize şeref ve izzet katmış oluyorsunuz. İzzetinizi Allah’tan alıyorsunuz çünkü.

Va’lem ennAllahe Aziyz’un Hakiym; Yani iyi bil ki İbrahim, sen aşk ile, naz-ü niyaz ile bunu sordun, ben de bu yolu gösterdim. Yoksa Allah’ın sana ihtiyacı falan yok. Bir dost, bir Halilsin ve niçin sorduğun da ortada ama şunu aklından çıkarma ki Allah sana muhtaç falan değil. Sen inanmanla Allah’a bir şey gelecekte değil. Hakiym;

Ha..! Niçin böyle yapıyor, niçin bütün bu alemi yaratıyor, İnsanları yaratıyor, insanlar içerisinden sapıkları yaratıyor, kafiri yaratıyor, ardından bir de peygamberleri gönderiyor, peygamberler de dönüp bir de bu soruları soruyorlar dersen, Hikmeti vardır. Sen bu soruyu soracaksın ki gelecekte kıyamete kadar müminlerden bazıları, bazı inandıkları şeyler hakkında gönüllerinde bizatihi görme isteği, aşkı belirir, bir Aynel Yakıyn olarak hissetmek yaşamak arzusu gelirse gönüllerine, kendilerini suçlamasınlar. Benim imanımda bir tereddüt mü var, bir şüphe mi var, niye ben bu soruları soruyorum, Allah acaba nasıl yaratır diye, veya Allah nasıldır acaba, veya ahiret nasıldır acaba diye soruyorum..! Diyerek kendilerini suçlamasınlar. Bu da ilahi bir mizansendir adeta. Sen bunu sor ki İbrahim, gelecek insanlar, müminler rahat etsinler. Böyle bir duyguyla kendilerini imanda şüpheye düşmüş görmesinler. Diye işte bir çok hikmetinden biri de budur.

Burada değerli dostlar ahlaki bir ders var bu ayette. Bu ayetin tefsirlerde farklı farklı yorumu yapılmış, hatta o kadar uzun şeyler anlatılmış ki, biraz da zorlamalarla anlatılmış tabii. Ben bu ayetin olağan üstü bir yere çekilmeden de çok büyük ahlaki dersler içerdiğini görüyorum.

Allah’ın ölüyü nasıl dirilteceğini merak ediyorsan ey insan, işte Allah’ta tüm eşyaya ve varlığı terbiye etti bakın. İbrahim nasıl kuşu terbiye edince, terbiye edilmiş kuş çağrılınca terbiye edene geliyor. Bunda hayret edecek ne var. Allah’ta eşyayı öyle terbiye etti. Tüm eşyayı öylesine kendisine alıştırdı ki..! Işığını oradan alıyor çünkü. İbrahim nasıl terbiye ettiği kuşları çağırınca kendisine geldiyse, Allah’ta Rabbül Alemin olarak terbiye ettiği eşyayı çağırınca kendisine gelecek. O kuşlar gibi emre amade olacaklar. Sen çağırınca terbiye ettiğin kuşlar sana geliyor da Allah çağırınca terbiye ettiği ruhlar Allah’a uçarak niye gelmesin. Bunda hayret edilecek, bunda anlamayacak, bunda bilmeyecek ne var? Çok ilginç bir ahlaki ders değil mi?

Aslında öyle olağan üstü hale büründürmeye de hiç gerek yok, bir takım keşlime zorlamaları ile görüyorsunuz. Senin emrine amade olan kuşlar çağırınca geliyorsa Allah’ın emrine amade olan ruhlar ve bedenler niçin Allah çağırınca kalkıp ta gelmesinler, bunda şaşılacak bir şey yok ey İbrahim diyor Cenab-ı Hak. Bu dersi veriyor. İşte bu ahlaki ders aynı zamanda öldükten sonra dirilmeye, öldükten sonra dirilmekte ebedi adaletin gerçekleşeceğine bir delildir. Eğer ebedi adalet yoksa, ahlaki davranış ta yok. Ahlaki davranışa insanı mecbur eden şey, bir gün karşılığını göreceğidir. Göreceği inancıdır.

[Ek bilgi 1 – Bu âşıkane niyaz üzerine, Allah hayatın uçup giden bir şey olduğuna işaret olsun diye buyurdu ki, öyle ise kuşlardan dördünü -rivayete göre kelimesindeki elif-lâm ahd için olmak üzere tavus, horoz, karga, güvercin veya kartal tut da bunları çevir, kendine meylettir, kendine bağla.

Hamze kırâetinde Sâd’ın kesresi ile , diğerlerinde zammesiyle okunur. Zammelisi dan, kesrelisi den gelir ki, ikisi de, “imâle” (meylettirme, bir tarafa eğme) anlamına birer lügat (sözlüktür) tır. Parça parça kesmek, biçim biçim kesip ayırmak anlamlarına da gelir. Zammeli okunuşu, “imale” (meylettirme), kesrelisi (kesme) anlamına olduğu açıklanmış ve iki şekilde de tefsir edilmiştir. Fakat kesme anlamı âyetin daha sonrasından da anlaşılacağı için burada “imale” yeterlidir. “İmale”nin ile kullanılması (sılalanması) da kendine bitiştirme, katma anlamını verir veya bu anlamı gerektirir. Bunun için âyetin anlamı: Onları kendine meylettir, evir, çevir, kendine bağla, biçimleriyle, kendilerine özel gerçekleri (karekterleri) ile bil, tanı, demektir. (M. Hamdi Yazır (Elmalılı) – Hak dini kuran dili)]

[Ek bilgi; Hz.İBRAHİM Kuşların Canlanması

{Nemrûd, İbrâhîm -aleyhisselâm-’a:

“–Rûhları vermek sûretiyle diriltmeyi ve rûhları alıp kabzetmeyi gözünle gördün mü?” diye sormuştu.

İbrâhîm -aleyhisselâm-, sükût etmiş, hemen ardından kendisine bu ibretli hâdise gösterilmişti.

Cenâb-ı Hakk’ın buyurduğu vechile İbrâhîm -aleyhisselâm-, birer adet tavus, karga, güvercin ve horoz aldı. Dördünü de kesip parçaladı. Hepsini birbiriyle harman etti. Dört parça hâlinde dört tepeye koydu. Sonra hepsini çağırdı. Onlar da hemen uçarak kendisine geldiler.} (Ebussuud tefsiri)]

Allahu alem..!

İşte bu inanç Ahirete imandır dostlar. Ahirete yakıyn derecesinde iman eden kullarından kılsın bizi diyorum Rabbim.

“Ve ahiru davana enil hamdülillahi rabbil alemiyn”,

Çağrımız ve davamız Âlemlerin Rabbi olan Allah’a hamd’adır.

Reklamlar
 
4 Yorum

Yazan: 04 Nisan 2011 in KUR'AN

 

Etiketler: , ,

4 responses to “İslamoğlu Tef. Ders. BAKARA SURESİ (249-260) (18)

  1. murat engel

    26 Aralık 2011 at 05:13

    Selam arkadasim, satirlarin baslarindaki harfler okunmuyor, düzeltme imkanin varsa sevinirim. Allah razi olsun, selam ve dua ile..

     
    • ekabirweb

      26 Aralık 2011 at 11:56

      Merhaba. İsteğinizi inceledim, bende bir eksiklik göremedim, yine de tekrar düzenledim. Hala devam ediyorsa http://ekabirwep.blogspot.com/ sayfamdan yararlanabilirsiniz. Allah işinizi kolaylaştırsın inşallah. Esen kalın.

       
  2. zeki yelboğa

    17 Eylül 2015 at 12:42

    merhabalar,bu cüzde kendimden geçtim Ayetelkürsi beni benden koparıp başka alemlere götürdü.Emeği geçenlere Yüce Rabbim sevabını nail eylesin.Hakikatlere çok ihtiyacımız var.Biz kuran ın yolunda israiliyata boğulmadan sarıldığımız kadar ilham alır yol alırız.Bize hergün bir evliya tanıtıp şefaatçi olacaklarını iddia edenlerin kuran okuduklarını sanmaları gaflettir.Sadece arapça okumanın bir yararının olup olamayacağını bu tefsirlerden de çıkarmak mümkün.Vesselam bizim tümümüzün yolu KURAN dır.Rabbim bizi o yaldan o düsturdan ayırma.amin.

     
    • ekabirweb

      17 Eylül 2015 at 13:16

      Merhaba, Peygamberimizin bu konuda bir duası var; ““Allah’ım! Dalalete (sapıklığa) düşmekten veya (başkalarını) dalalete düşürmekten, hataya düşmekten veya (başkasını) hataya düşürmekten, zulmetmekten veya zulme uğramaktan, cahillik etmekten veya cahillikle karşılaşmaktan, sana sığınırım.” (Ebû Dâvûd) ben de “amin” diyorum. Esen kalın.

       

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: