RSS

İslamoğlu Tef. Ders. MÜZEMMİL SURESİ (01-20) (183-A)

04 Nis

231

“Euzü Billahi mineş şeytanir racim”

“BismillahirRahmanirRahıym”

Elhamdülillâhi Rabbil Âlemîn, Vessalâtü vesselâmü ‘alâ Muhammedin ve ‘ala ‘alihi, ve eshabihi ve ‘etba’ıhi ecmaiyn.

Rabbişrah liy sadriy;

Ve yessirliy emriy;

Vahlül ukdeten min lisaniy;

Yefkahu kavliy; (Tâhâ 25-26-27-28)
Rabbim, göğsüme genişlik ver, kolaylaştır işimi, düğümü çöz dilimden, ki anlasınlar beni. Rabbeneftah bil hayr, vahtim bil hayr, Rabbi yessir ve lâ tüassir, Rabbi temmim bil hayr. Rabbim kolaylaştır, güçleştirme. Rabbim hayırlısıyla başlat, hayırlısıyla tamamlat. Allahümme amin, amin, amin..!

Değerli Kur’an dostları bugün dersimize Kur’an ın 114 burcundan bir mübarek burca, yepyeni bir burca, yani Müzzemmil burcuna tırmanarak başlayacağız inşaAllah.

Müzzemmil suresi ve Müddessir suresi Kur’an ın nüzul sırasında ve sürecinde gerçekten de inşa edici rolleri itibarıyla çok vurgulu, belirgin ve mühim iki sure. Onun için Kur’an la inşa olmak isteyenlerin bu sureleri sadece dinlemeleri, hatta sadece anlamaları yetmez. Bu sureleri ruhlarına yedirmeleri, hücrelerine yedirmeleri gerekir, ki onları da, bizi de inşa edebilsin. Rabbimizden bu surelerin tıpkı ilk muhatabı olan alemlere rahmet, Hz. Muhammed S.A.V. i inşa ettiği gibi bizi de inşa etmesini niyaz ederek başlayalım.

Müzzemmil adını sure ilk ayetinden alıyor. Müzzemmil kelimesi yük yüklenen manasına geliyor. Bu kelimenin ana manasını, kök manasını, sudûr manasını bulmak için fakir hayli yoruldu. Müzzemmil ile Müddessir arasında bir irtibat olmalı diye düşündü fakir ve Arap dilinin en kadiym, en eski ve en çaplı köken lügatleri, etimoloji lügatleri, İbn. Düreyd’in meşhur lügati başta olmak üzere. Yine Halil Bin Ahmed’in Kitab-ül ‘Ayn’ı, yine tüm etimoloji lügatlerinin şahı, şah eseri olan Mu’cem-u. Mekâyisi’l-Lüğa olmak üzere bu alanın en çaplı, en büyük ve en değerli lügatlerini karşılaştırmalı olarak gözden geçirdiğimde şu çarpıcı gerçeği gördüm. Bugüne kadar meallerde pek rastlamadığımız bir gerçek bu.

Müzzemmil; Sırta alınan yük manasına geliyordu kök anlamı olarak. Aslı mütezemmil, tezemmele, yetezemmelû den türetilmiş. Müzzemmil; sırta yük almak. Elbise de sırta yük, yani ilave bir şey olduğu için elbiseye, örtüye isim olarak verilmiş. Aslında bu illî manası değil, semantik dönüşümler sonucunda sonradan kazandığı mana. İllî manası, yani çıkış manası sırta yük almak. Zaten ancak bu mana ile oturuyor ayet ruhumuzun tam ortasına.

Surenin iniş zamanı bilinen bir hakikattir ki vahyin ilk dönemine rast geliyor. İlk surelerden biri demeyeceğim, çünkü ilk inen ikinci sure. ‘Alak suresinin ilk 5 ayetinin nüzulünün hemen ardından kaynaklarımızın ittifakla bize naklettiklerine eğer güvenirsek, ki güvenmemiz gerekiyor- Müzzemmil suresinin ilk ayetleri iniyor. İlk 11 ayeti demeliyiz buna. Belki de 19 ayetini ilk inen pasajda zikredebiliriz. 20. ayet hariç. Ki 20. ayet Blok olarak yekpare bir ayet. Zaman olarak ta ilk 19 ayetin inişinden Hz. Aişe ve İbn. Abbas’a göre bir yıl sonra Said Bin Cübeyr e göre 12 yıl sonra, çoğunluğa göre de daha sonra Medine de nazil olmuştur.
Tabii fakir bu 3. görüşe katılmamakta, Müzzemmil suresi bütünüyle Mekkî dir, 20. ayet te dahil. 20. Ayeti çoğunluğun Mekke de değil de Medine de indiğine dair görüşü bir delile müstenit mi diye soracak olursanız evet, onlar 20. ayet içerisinde geçen ve âharune yukatilune fiy sebiylillâh (20) Allah yolunda daha başka bir kısmı da Allah yolunda savaşacaklar, savaşırlar ayeti kerimesini, veya cümle i celilesini gösterirler. Belki buna bir ilave de yine aynı ayetin içinde bir cümle olan ve ekıymusSalâte ve atuzZekâte (20) özellikle de Zekat’ı veriniz emri ilahisinin Mekke de değil de Medine de nazil olduğu yönünde ki görüşten hareketle 20. ayetin Medeni olduğunu söylerler ki, fakire göre doğru bir değerlendirme olmasa gerek. Zira bu ibarelerin hepsinin başında; ‘alime en seyekûnu minküm merda (20) diye devam eder.

‘Alime en seyekûnuh. Nedir bu? Tesniyf harfiyle gelmiş sin harfi. Sin harfi geleceğe delalet eder. Bir de ‘Alime en seyekûnu diyor. Burada ki seyekûnu bütün olarak daha olmamış olan, şu anda olmamış olan ama gelecekte bir gün olacak olana delalet eder. Onun için Allah gelecekte bir gün bütün bunların olacağını bildi. Cümleciği aslında kendisinden sonra gelen tüm cümleleri bağlıyor. Demek ki burada gelecekten bir ihbar var, haber var. Yani mü’minlerin içinden savaşa gidecek bir zümrenin çıkacağını, cihada gidecek bir zümrenin çıkacağını, yine zekât verileceğini haber veren tüm ibareler‘Alime en seyekûnu ibaresine dönüktür. Onun içinde Allah’u alem gözden kaçırılmaması gereken asıl nokta burasıdır ve 20. ayetin Medine de indiği gibi yorumlar asla kabul edilemese gerektir.

Biz ce Hz. Aişe ve İbn. Abbas’tan gelen rivayet en doğrusu gözükmekte, yani surenin ilk 19 ayeti hemen ‘Alak suresinin ilk beş ayetinin arkasında nazil olmuş, 20. ayeti ise yaklaşık bir yıl sonra nazil olmuş olmalıdır, Allah en doğrusunu bilir.
Sırası bu durumda Fatiha suresini vahyin önsözü sayacak olursak, -ki öyledir- ‘Alak suresinin ilk inen beş ayet ve hemen arkasından da Müzzemmil suresinin ilk 19 ayeti. Veya bir görüşe göre 11 ayeti. Ama 19 dememiz Allah u alem daha doğru olur.

Maksadı ilk muhatabı inşa. Hatırlayın, hiç unutmayalım bu ayetler ilk inen 2. pasaj. Efendimiz daha vahyin iniş sıklığını öğrenmemiş, efendimiz için daha vahiy sıcak ve taze bir hadise. Yani taze nebî, taze Resul ve terü taze ayetler. Onun yüreğini, onun hayatını, onun zihnini, onun aklını, onun bakış açısını inşa ediyor. Öyle bir inşa ediyor ki, bu surenin ilk 11 ayetinde 9 tane emir var. Tam dokuz emir kipi, emir siğası. Şuna baksanıza;

Kum, evinkus, rattil, Vezkür, ve tebettel, Vasbir, vehcur, Ve zerniy. Buyurun, emirlere bakın. Bu ayetler emirlerden örülü bir dizge. Emir varsa bir yerde, emreden var. Emreden Allah. Emir varsa bir yerde emredilen var. Emredilen; ilk muhatap olan Nebî, doğrudan. Emir varsa bir yerde, yapılması istenen bir fiil var, fiiller var. O zaman Rabbimiz emrediyor, Nebî ise emre hazır ve nazır olarak rabbisinin emrini tutmak için huzurunda bekliyor.
Biz bu manzarayı gözümüzün önünden hiç ırak tutmadan bu mübarek sure-i celileyi anlamaya çalışalım inşaAllah. Şimdi tefsire girebiliriz.

BismillahirRahmanirRahıym

Rahman, rahıym olan Allah adına. Özünde merhametli, işinde merhametli Allah adına. Sonsuz seven, sonsuz şefkat eden Allah adına, Allah adıyla.

1-) Ya eyyühel müzzemmil;

Ey Müzemmil (örtünen)! (A. Hulusi)

01 – Ey o örtünen (Müzzemmil)! (Elmalı)

Ya eyyühel Müzzemmil sen ey omuzlarına ağır bir yük yüklenen kişi.

Aslı mütezemmil di demiştim. Üste ağır bir yük almak manasına gelir kök manası. Ağır bir yük almak. Elbiseye de, kişinin üzerine çektiği yorgana da bu yüzden bu kelime verilmiş. Yük olduğu için, insanın üzerine ekstra bir yük yüklediği için bu manadan gelmiş. Ama kelimenin özü sırta ağır bir yük almak ki, aslında bu surenin içinde bu ayetin bu kelimesinin tefsiri var. 5. ayet;

İnna senulkıy ‘aleyke kavlen sekıyla (5) zira biz senin üzerine ağır bir söz indireceğiz. Kur’an ın ismi kelâmdır. Kavl, değil, onun için kavlullah denmez, kelâmullah denilir. Kelâm tüm kombinezonlarıyla birlikte. Bu ke le me. 3 sülasi mücerret, 3 harften 6 tane kelime üretilebilir. Bu 6 kelimenin ortak manası, şiddet ve sür’attir. Şiddet ve te’sirdir. Yani güçlü ve etkili söz.

Kavl den farklıdır, Kavl in, ka ve le 3 harfinden oluşturulabilecek 6 kelime vardır, bir tanesi mühmel, beşi müstağmeldir. Bir tanesi Arap dilinde kullanılmaz. Diğer beşinin de ortak manası Hıffettir, hafif. Peki neden burada kavl gelmiş. Kavl burada tek gelmemiş. Sekıyl ile gelmiş. Dolayısıyla sıfatı var. kavlen sekıylen ağır söz. Her ikisi birlikte kelâma tekabül eder, kelâm manasına gelir. Onun için bu ayeti aslında 5. ayet açıklıyor; Sen ey omuzlarına vahiy gibi ağır bir yük yüklenen kişi.

Vahiy ne kadar ağır dostlar? Ne kadar mı ağır? Rabbimiz söylesin: İnnâ enzelnaHU fiy LeyletilKadr. Ve mâ edrake mâ LeyletülKadr. LeyletülKadri hayrün min elfi şehr (Kadr/1-2-3) Bu ayette değeri, yani ağırlığının manevi boyutu izah ediliyor. Bin aydan 30.000 kat yani. 1.000 ay bir geceye göre 1 e 30.000 eder. değeri bu.
Peki bir başka açıdan ağırlığı nedir? Sorumluluk açısından? Lev enzelnâ hâzelKur’âne ‘alâ cebelin leraeytehu hâşi’an mutesaddi’an min haşyetillâh. (Haşr/21) eğer biz bu Kur’an ı bire dağa indirmiş olsaydık, dağın vahyin ağırlığı altında, vahye karşı sorumluluğun ağırlığı altında paramparça olduğunu, toz duman olduğunu, yerinde yeller estiğini görürdün.

Fahvel hitab, metinde olmasa da zihnimizde devam eden mana şu: Ama biz bu Kur’an ı dağa değil de sana indirdik ey insanoğlu. Neden vahye karşı bu kadar hissiz, bu kadar sessiz, bu kadar vurdumduymaz, bu kadar çalar almaz. Neden. Adeta vahyin ağırlığını bize hissetmemiz için inen ayetler bunlar. Onun için vahiy ne kadar ağır sualinin cevabı bu ayetlerde. Lev enzelnâ da, Kadr suresinde.

Ya eyyühel Müzzemmil sen ey sırtına dağların dayanamayacağı bir vahiy yükünü alan kişi;

[Ek bilgi; Günümüzdeki örtüler

1-Aklımızı gereği gibi vahyin kılavuzluğunda kullanamadığımız için akletme melekelerinin zayıflaması veya tamamen körelmesi.

2-Kur’an ı, Yaratan Rabbin adıyla gereği gibi tertil üzere okuyarak pratiğe yansıtamamak.

3-Kendimize ve dünyaya vahiy penceresinden bakarak değerlendirememek.

4-Allah’a karşı sorumluluk bilinciyle davranamamak.

5-Tembellik, dünya sevgisi ve iş kaygısı ile vahiyden uzaklaşmak.

6-Yine Tevhidin yüreklerde canlı kalmasını sağlayacak tefekkürü gereği gibi yapamamak.

7-Dünyaya meylederek, geçim endişesiyle ahireti ertelemek veya ciddiye almamak.

8-Konforu ve rahatı tercih ederek dünyevileşmek.

9- Zamanla hayatımıza yerleşmiş boş gereksiz şeyleri terk edememek veya yanlış alışkanlıklarımızın mahkûmu olmak.
Herkesin örtüsü kendine göre farklıdır. Bu örtüleri kısaca özetleyecek olursak şunları sıralamak mümkündür. Dini ve mezhebi taassup, dini mistik bir anlayışa mahkûm etme, kendine güvenmeyerek güçsüz ve zayıf hissetmek, kuşatılmışlık duygusuna kapılma, tembellik ve atalet, her türlü kavmiyetçilik düşüncesi, tüm beşeri ideolojiler olarak saymak mümkün.
(Mehmet Maksut / İslam ve Hayat- Müzzemmil Sûresi dersi)]

2-) Kumilleyle illâ kaliyla;

Azı hariç geceleyin kalk; (A. Hulusi)

02 – Kalk gece, meğer biraz. (Elmalı)

Kumilleyle illâ kaliyla gecenin bir kısmı hariç kalk. Kıyamülleyl. Burada emredilen kıyamülleyl. Neden vahiy yükü ile yüklenen, dağlardan ağır bir yük taşıyan nebî ye gece kalk deniyor? Ne olacak? Takviye lazım. Yükü ağır olanın dizinde dermen çok olmalı. Yükü ağır olanın yüreği kavi olmalı. Yükü ağır olanın yüreği sağlam olmalı. Yükü ağır olanın bilinci, imanı, bakışı sağlam ve takviyeli olmalı. Onun içinde takviyeyi nereden alalım? Takviyeyi yine yüreğimizden alalım. Takviye için gerekli olan teşebbüste bulunalım, o da gece kıyamıdır. İşte burada onu görüyoruz.

Neden sevgili nebî sini rabbimiz gecenin bir yarısında kaldırır ki. Neden mi? cevabı belli gecenin efendisi olmayan gündüzün efendisi olamaz. Gecenin ağabeydi olmadan gündüzün mücahidi olunmaz. Uykuna emrini geçir ki yer yüzü emrini dinlesin. Uykuna efendi olamazsan nasıl doğulara ve batılara efendi olacaksın. Henüz uykusuna dahi söz geçiremeyenin sözü kime geçer ki. İşte biz bunu anlıyoruz buradan.

Namaz yok dikkat ederseniz, sadece kıyamülleyl var. Emir efendimiz tarafından namaz içinde uygulanmış. Burada ki emir aslında Kur’an okuma emri. Çünkü rattililKur’âne tertiyla (4) hemen gelecek. Kur’an ı dura dura, düşüne düşüne, yedire yedire, sindire sindire oku. Hz. Aişe diyor ki bu dura dura okumanın tarifini yaparken, biri harfleri sayacak olsa rahatlıkla sayabileceği şekilde okumak. Ama maksat harflerinizi bir başkasının sayması değil tabii ki. Burada maksat anlaşılıyor. Anlayarak sindirerek, hücrelerinize yedirerek. Dolayısıyla namaz yok. Ama efendimiz ve bu emre katılan sahabeleri namaz içinde bu emri uygulamışlar.

Bu aslında şu manaya gelmiyor mu? Asıl emir gece kalktan, emir Kur’an okumak, Kur’an okumaktan emir Kur’an ı anlamak, Kur’an ı anlamaktan maksat Kur’an ı hayata geçirmek Kur’an da burada namaz kabının içine konulan bir ruh. Bu ruhun cesedi namaz, namazın ruhu Kur’an. Onun için Kur’an namazın kıyamında okunur. Kum; orada aslında kıyamı ifade ediyor.
Namazın kıyamında Kur’an okumak, Allah’ın huzurunda Kur’an okumaktır. Yani Kur’an ı Allah’a okumaktır önce. Ben böyle anlıyorum. Kur’an ı Allah’a okumak.ç Resulden adeta Allah’tan aldığı Kur’an ı Allah’a okuması, önce rabbine okuması. Bir talebenin hocasının önünde okur gibi, Allah’a Kur’an okuması, kendini yetiştirmesi, üzerinde durması. İşte bu, bunu anlıyor bu fakir bu mübarek ayetlerden. İnsanın tüylerini diken diken eden bu ayetlerden.

‘Alak/9-10 ayetlerinde zaten namazın kılındığı delili var. Namazsız mü’minlerin bir günü yok desem yeridir. 23 yıllık nübüvvet döneminde oruçsuz mü’minlerin tabir caizse 15 yılı var hesaplamalarım doğruysa. Zekatsız 15 – 16 yılları var. Hacsız 19 yılları var. Tesettürsüz 14 – 15 yılları var. Ama namazsız değil 10, değil 1 yıl, değil 1 ay, namazsız 1 günleri yok bile diyebilirim. Demek ki namazsın olmaz.

Namaz kulun Allah karşısında ki esas duruşudur, klas duruşudur. İman ettiği andan itibaren Allah karşısında esas duruşa geçmek zorundadır. Bu bir sözleşme gereğidir. Buradan onu da anlıyoruz. ‘Alak/9–10. ayetlerinde zaten namaz talimatı var. Hoş o ayetleri ne kadar sonra indiğini bilmiyoruz ‘Alak suresinin ilk 5 ayeti ilk inen vahiy. Müteakip ayetlerin ne zaman indiğini bilmiyoruz. Desek ki 15 – 20 gün sonra inmiş veya bu ayetlerden sonra inmiş olduğunu söylesek bile, bu ayetler bile yeterlidir.

3-) Nısfehû evinkus minhu kaliyla;

Yarısı kadar yahut azıyla, (A. Hulusi)

03 – Yarısı, yahut eksilt ondan biraz. (Elmalı)

Nısfehû gecenin birazı hariç kalk. Nısfehû, ya da yarısında kalk evinkus ondan biraz azalt minhu kaliyla ondan biraz daha azalt yani 3 tane vakit veriliyor. Bir gecede yarısı, ondan azı, ondan fazlası. İslam zaman anlayışında gece ve gündüzün eşit olduğu bir zaman diliminde gece 12 saattir. 12 saatin yarısı 6 saat, 2/3 8 saat 1/3 ü 4 saat kadar ve bize düşen soru şudur; Henüz daha Kur’an 5 ayet artı 2. ‘Alak suresinin tamamının indiğini düşünelim hepsi hepsi sayfa çapıyla 1 sayfa. Artı 2 ayet. Resulallah 4 saat ayakta, en azı 4 saat. 4 saat ayakta sayfalarca Kur’an yok ki onu okusun. Henüz Bakara suresi inmedi ki, nisa, A. İmran suresi. Kur’an henüz yeni başlamış inmeye. Yani saatlerce okuyacak ortada bir Kur’an yok ki. Okuyacağınız Kur’an ın topu topu 1 dakika sürer. Peki 4 saat Allah resulü neyi okuyor. Bizim bir dakikada okuduğumuzu Allah resulü 4 saatte, 6 saatte, 8 saatte okuyor. Ona katılan sahabe de böyle okuyor. Bu nasıl bir şey..!

İşte bu tertil emrinin ne olduğunu anlatan bir uygulamadır. Yani Kur’an nasıl okunur, biz Kur’an ı nasıl okumakla memuruz. İşte bu bunu anlatıyor başka bir şey değil. Ya biz Kur’an ı nasıl okuyoruz? Ya işte şu kadar günde hatmetti, şu kadar gece de hatmettiler ne oluyor? Buna nasıl Kur’an okumak desin Kur’an. İşte mesele de bu. Neden Kur’an bizim ruhumuzu giymiyor. Veya neden ruhumuz Kur’an ı giymiyor. Neden Enes Bin Malik’ten nakledildiği gibi “rubbe talin yel’anuhu l kur’an” nice Kur’an okuyan var ki Kur’an ona lanet eder oluyor. Neden okuyor okuyoruz da boğazımızdan aşağı geçmiyor. Neden Kur’an ın hafızı olanlar muhafızı olmuyor. Neden Kur’an ı baştan sona yutmuş olanların hayatında Kur’an ın zekatı bile gözükmüyor. Neden,,, neden,,, neden! İşte cevabı.

Nebî bu emri, emir olarak almıştır. Bu emir Nebînin farzıydı diyebiliriz rahatlıkla. Peki mü’minlere de farz olduğu bir dönem oldu mu? Hz. Aişe ye göre 1 yıl, son ayet ininceye kadar mü’minler de bunu bir vecibe, bir farz olarak algıladılar. Daha başka ulema da bunu söylüyor. Fakat fakir 20 ayetin bu görüşü doğrulamadığı kanaatinde. Çünkü 20. ayette bir ibare var. O da; ve taifetun minelleziyne me’ak (20) seninle olanlardan bir taife. Sana iman edenler içinden bir kısmı ifadesi.

Demek ki gece kalk emrinde peygamberimize eşlik eden sahabenin tamamı değil, bir kısmı imiş. Eğer vecibe olarak, farz olarak anlasalardı gece kalkışını, kıyamülleyl i hepsi olurdu. İşte buradan yola çıkarak bu emrin sahabe tarafından henüz o dönemde sahabe bir avuç tabii ki bir farz olarak anlaşılmadığını ve tabii ki yine bir grup mü’minin olduğunu da zımnen söylemiş oluyor.

4-) Ev zid ‘aleyhi ve rattililKur’âne tertiyla;

Yahut onu arttır ve Kurân’ı üstünde tefekkür ederek oku! (A. Hulusi)

04 – Yahut artır ve Kur’an oku, tertil ile yavaş yavaş güzel güzel. (Elmalı)

Ev zid ‘aleyh ya da onun üzerine biraz ekle. ve rattililKur’âne tertiyla ve Kur’an ı tertil üzere, dura dura, yedire yedire. Sindire sindire oku. Evet. Biraz önce söyledim henüz inen ayet sayısı iki elin parmağı ile sayılacak kadar azken gecenin yarısında kaldırıp ta 4 saat nebî ye hangi Kur’an ı okutturuyor dersek, o zaman okumanın hakkını vermenin ne olduğunu anlamış oluruz. Burada tertilin tarifi de yapılmış oluyor.

Tertil hem burada hem de Furkan/32. ayette geçiyor bu ayetten anladığımız tertil emrinin manası şu; Kur’an ı anlayacak şekilde, sindire sindire anlamak için okuyun. Hadise budur. Kişi anlamadığı bir şeyi nasıl yaşayabilir. Onun için ben Kur’an ı şu kadar gece de hatmettim diyen birine İbn. Mes’ud (r.a.) şöyle diyor; desene; “Hezzen ke-hezzi’ş-şi’r . Metinde böyle geçiyor şiir döktürür gibi döktürmüşsün. Mesele şiir döktürür gibi döktürmek değil, mesele anlamak, mesele yaşamak. Yaşamak için anlamak lazım. Onun içinde bizim tecvid eksenli bir Kur’an okuyuşundan tertil eksenli bir Kur’an okuyuşuna geçmemiz lazım. Bunun manası tecvidi bırakmak mı? Tecvid güzelleştirmek güzel okumak demek. Hayır, bunun manası o değil. Dikkat buyurun bu cümlenin içinde mühim olan, vurgu yapılan kelime eksen. Tecvid eksende olmamalı. Tertil eksende olmalı. Gene tecvitli okuyacağız, gene güzel okuyacağız. Telaffuzları, mahreçleri güzel çıkaracağız. Buna gayret edeceğiz. Fakat asıl eksende olan şey Kur’an ın emri olmalı. Çünkü Kur’an bize tecvidi değil, tertili emretti.

Ama biz ne yaptık? Kurân ı Mushaf a indirgedik. Kur’an gökten inendi, Mushaf ise yerden bitendi. Yani Mushafın sayfaları, kağıtları, selüloz yerden biten. Gökten ineni yerden bitene indirgedik.
Daha ne yaptık? Tertili tecvide indirgedik. Daha beterini de yaptık; Tecvidi telaffuza indirgedik. Güzel okumayı sadece güzel telaffuz etmeye indirgedik. Onu da indirdik. Daha ne yaptık? Güzel telaffuzu da teğanni ile başkalarına beğendirmeye indirgedik. Ve maalesef Kur’an yüreğimizden, hayatımızdan, elimizden uçtu gitti. Kur’an ı kırdık gibime geliyor. Yeniden Allah’ın emrine, tertil ile okuma emrine dönmek zorundayız. Tecvidin eksenlik rolünün yerine tertili oturtmak zorundayız.

[Ek bilgi; Okumak; bu mutlak bir emirdir; o zaman namaz dışını da kapsar. Namazın dışında bu şekilde okuma olayı nedir? Bu mendubdur. Yani yaratıcının teşvik ettiği hoş gördüğü; terkinde ise vebal olmayan şeydir, günah olmayan şeydir.
Kur’an okumazsan dinlersin. Dinlemezsen okursun. Ne dinleme var ne okuma var o zaman kapı dışarı edilirsin. Senin ne işin var ki mabette. Sen mabet dışı kalırsın. Çünkü mü’minler ya dinlerler ya okurlar. Okursun başkası dinler seni. Başkası okur sen onu dinlersin. İkisi de güzeldir. Kulak da güzel, lisan da güzel.

Her ikisinde de kalbini verirsin. İkisinde de kalp yoksa asla maneviyata munkalip olamazsın. Kalp vermediğin sürece manevi şeylere kalbin dönüşmez. O tarafa dönüp bakmaz. O zaman da kalpsiz gibi kalakalırsın. Taşlaşmış, hissiz, yabancı bir kalbe sahip olursun. Bu ise marazlı kalplerde olur. Hastalıklı kalplerde olur. Yüce Allah da bunlardan söz eder. (Hazırlayanlar: Emine ŞAHİN – Elif ÖNDER – Fatma GEDİK)]

5-) İnna senulkıy ‘aleyke kavlen sekıyla;

Muhakkak ki biz sana ağır bir söz ilka edeceğiz (şuurunda yaşatacağız)! (A. Hulusi)

05 – Çünkü biz senin üzerine ağır bir söz ilga edeceğiz. (Elmalı)

İnna senulkıy ‘aleyke kavlen sekıyla zira biz neden böyle yap, neden gece kalk, gecenin bir yarısında ayağa kalk, uykunu böl. Alemlere rahmet olanı gece kaldırıp ta ne yapacak rabbimiz diyorsanız eğer işte inna ile, yani çünkü ile gelmiş. Çünkü biz senin üzerine ağır bir söz kavlen sekıylan kelâmen, Bi ma’na kelâmen, ağır bir söz indireceğiz. Evet. Ağır dağlata inmesi halinde dağları toz duman edecek kadar ağır. Ama insan nedense taşlar, dağlar topraklar kadar bile hissetmezse eğer vahiy inmiş olur mu o zaman. Onun için her mü’min aynanın karşısına geçip vahiy senin için indi mi, inmedi mi? diye sorması lazım. Yani dağın üzerine inmesi durumunda dağı toz duman edecek olan vahiy senin nereni dağıttı, nereni topladı. İçinde ne kadar bir etki yaptı diye sorması lazım.

6-) İnne nâşietel leyli hiye eşeddü vat’en ve akvemu kıyla;

Muhakkak ki gece kalkışı, algılamada kapsam ve hitabı değerlendirmede daha berraklık getirir! (A. Hulusi)

06 – Çünkü gece neş’esi hem daha dokunaklı hem deyişçe daha sağlamdır. (Elmalı)

İnne nâşietel leyli hiye eşeddü vat’en ve akvemu kıyla hiç şüphen olmasın ki gece neşvesi, gece neş’esi, gece dirilişi. Neşve, neş’e diriliş demek. Gece dirilişi var ya gece dirilişi işte o pek derin bir iz bırakır ve okuyuş açısından daha etkilidir. hiye eşeddü vat’en ve akvemu kıyla okuyuş açısından çok daha etkilidir, tesirlidir.
Gece neşvesi diyor. Demek ki neş’e dirilişmiş. Biz neşveyi ölüme dönüştürdük. Neşvelendiğimiz de kalbimiz ölüyor. Oysa Kur’an neş’eye, neşveye kalbin dirilişi diyor. Bizim dilimizle Kur’anın dili ne kadar zıt köşelere düşüyor. Zihnimizde oyun oynuyoruz demek ki. Kelimelere bile asli anlamlarını kaybettirdik. Onun için kalbimiz neş’e duysun, dirilsin, işte onun için gece okuma emri, onun için Kıyamül leyl, onun için ve rattililKur’âne tertiyla. Kur’an ı duya duya, düşüne düşüne, yedire yedire, sindire sindire oku.

{Atlanan ayetler. (7 ve 8)

7-) İnne leke fiynnehari sebhan taviyla;

Muhakkak ki gündüz senin yoğun işlevin vardır. (A. Hulusi)

07 – Çünkü sana gündüzün uzun bir yüzüş vardır. (Elmalı)

[Ek bilgi; İbn. Cinni bu ibareden lafza değil manaya itibar olunduğu sonucunu çıkarır. (M.İslamoğlu-Hayat Kitabi Kuran Gerekçeli Meal Tefsir)]

İnne leke fiynnehari sebhan taviyla Gece kalkıp vahiyle beraberlik kuracağız, çünkü gündüz işimiz var bizim. Ne işimiz var gündüz? Kooperatiflerimiz var, dükkanlarımız, tezgahlarımız, araba işlerimiz var, senet, çek işlerimiz var. Gündüz bizi meşgul edenler, bizi zorlayanlar vardır. Dinimizi bozmak üzere zorlayanlar, hayatımızı bozmak üzere zorlayanlar, programı bozmak ü-zere zorlayanlar vardır. Müdür var, âmir var.

Ama gece öyle değildir. Gece Rabbimizle daha bir baş başa olabiliyoruz. Aceleye de gerek yoktur gece, çünkü bizi bekleyen birileri de yoktur. Telefon yoktur, randevu yoktur, beklediğimiz, bekleyenlerimiz yoktur.

Meselâ gündüz kişi namaz kılarken, zil çalacaktır, ders başlayacaktır, müşteri girecektir, tören vardır, iş vardır, aş vardır, yemek vardır diye hızlıca işi bitirivermeden yanadır ya, işte gece öyle değil, acele etmesine gerek yoktur. Sakin sakin Allah dedi diye yaptığı hareketin şuurunda olacaktır kişi. Yani daha bir Allah’ı dinleme, Allah’la baş başa olma imkânı bulacaktır kişi. Telefon, trafik, karmaşa, randevu yok, sadece Allah’la beraberlik var.
İşte gündüzün bozuk düzen programlarını hayra, hakka çevirebilmek için gece kalkacak ve vahiyle beraber olacağız. Yani gündüzümüz iyi olunca gecemizi Allah’a ayıralım değil, gündüzümüzün iyi olması için gecemizi Allah’a ayırmak zorundayız. Gece kalkıp vahiyle beraber olabilirsek bilelim ki gündüzümüz programsızlıktan kurtulacaktır. (Besâiru-l Kur’an – Ali Küçük)]

[İbn-i Zeyd ise şöyle izah etmiştir: “Şüphesiz ki senin, gündüzün ihtiyaçlarını karşılaman için uzun bir zamanın vardır. O halde geceni dinine ayır.

” İbn-i Zeyd diyor ki: “Bu emir, gece namazının farz olduğu zamanda idi. Sonra Allah kullarına lütfederek bu namazı hafifletti. Daha sonra ise mecburi olmaktan çıkardı. Allah teala bu hususta şöyle buyurmuştur; “Ey elbisesine bürünen Peygamber, gecenin birazı hariç olmak üzere kalk namaz kıl. Gecenin yansını kalk yahut yansından biraz eksilt veya yarısından biraz fazla kıl. Kur’an ı ağır ağır tane tane oku.”

Daha sonra ise şöyle buyurmuştur: “Ey Muhammed, şüphesiz rabbin, senin ve beraberindeki bir gurup ashabının, gecenin üçte ikisine yakın, yarısı ve üçte biri kadar bir müddet kalkıp namaz kıldığını bilir. Gece ve gündüzü Ölçüp ayarlayan Allah tır. Gece ve gündüzün bütün vakitlerini hesaplayamaya-cağınızı bildiği için Allah sizi affetti. O halde Kur’an dan kolayınıza geleni okuyun.”

İbn-i Zeyd sözlerine devamla diyor ki: “Daha sonra daha geniş bir emir geldi. Hem müminlerden hem de ResulAllah tan gece namazının farziyetini kaldırdı. Ve buyurdu ki: “Ey Muhammed, gecenin bir bölümünde, sadece sana mahsus nafile namaz kıl. Muhakkak rabbin seni övülmüş bir makama erdirecektir.” (İsra/79)

Said b. Hişam diyor ki: “Aişe (r.anh.)a ya dedim ki: “Ey müminlerin annesi, ResulAllah’ın gece namazını bana bildirir misin?” Aişe: “Sen, Müzzemmil suresini okumuyor musun?” dedi. “Evet.” dedim. Aişe: “Allah bu surenin baş tarafını indirdi. (Gece namazını farz kılmıştı) ResulAllah ın sunabilen bu namazı kıldılar. Öyle ki ayaklan şişiyordu. Allah bu surenin son kısmını on iki ay göndermedi. Sonra bu surenin sonunu göndererek gece namazını hafifletti. Gece namazı kılmak farz iken nafile oldu.”(Taberi tefsiri)]

[Gece, nasıl Güneş’in parazit oluşturan ışınımı Dünya’nın arka yüzünde kaldığı için kesiliyor ve kısa dalga yayın çok net alınabiliyorsa; insan beyni de, özellikle gece yarısı ve sonrasında çok hassas hâle gelir ve kuvveti artar. Bu hem alıcılık (ilham) yönünden böyledir; hem de vericilik yani “dua” yönünden böyledir. “İslâm Dini”nde gecenin önemi buradan ileri gelir. (A. Hulusi- İbadet hakkında)]

[Ek bilgi; GECE EHLİNE;

Ey kulum Gece bana aittir, okunan Kur’an a ait değildir. Gece bana hamd etmeye ve övgüye değil bana aittir.

Allah şöyle buyurur; Gündüz senin uzun meşguliyetin vardır. (Müzzemmil/7) Geceyi gerçekte benim olduğu gibi sen de baha tahsis et. Çünkü ben gece inerim. Gündüz işlerinle ilgilenirken seni görmüyorum. Gece seni arayıp indiğimde ise seni dinlenmek için uyuyor bulurum. Dünya hayatında ise sadece gece ve gündüz vardır. Seni gündüz bulamadım. Onu sana bırakmış ve gündüz sana inmemiştim. Gündüzü sana teslim etmiştim. Geceyi ise benim yaptım. Böylece sana hitap etmek, seninle konuşmak ve ihtiyaçlarını gidermek için gece sana indim. Yine seni uyur buldum. Beni sevdiğini iddia edip benim katımı tercih ettiğini söylemene rağmen bana karşı edepsizlik yaptın. Artık önümde ayağa kalk ve benden iste ki istediğin şeyi sana vereyim.
Geceleyin seni Kur’an oku diye kalkmanı istemedim. Ki onun anlamlarıyla ilgileniyorsun Kur’an ın anlamları seni benden ayırır. Bir ayet seni cennetime ve orada velilerime hazırladığım şeylere götürür. Peki sen cibinliklerde ki hurilerle cennetimdeyken ben nerede kaldım?

Onlar inci ve Mercana benzer. (Rahman/58)
Onlar minderleri ibrişimden olan sedirlere yaslanırlar. (Rahman/54)
Tatlı ve hoş bir su içirilir onlara. (Mutaffifin/27)

Bir ayet seni meleklerin karşısında durdurur Onlar her kapıdan sana gelir ve sabrınıza karşılık size selam olsun, ne güzel yer burası. (R’ad/24) derler.

Başka bir ayet ise sana cehennemi bildirir. Cehennemde bana isyan eden ve şirk koşanlara hazırladığım şeyleri görürsün. Bu gibi insanlar;

Zehir ve kaynamış su içindedir ne soğuk ve ne de rahatlatıcı. (Vakıa/42-44)

Hayır onlar humame’ye atılır sen onu nereden bileceksin Kalplere ulaşan Allah’ın yakıcı ateşi. O taeş onlara musallat olmuştur. Uzatılmış direkler içinde. (Hümeze/4 – 8)

Ey kulum sen bu ayeti okuyup düşünce ve himmetinle bazen cennette, bazen de cehennemdeyken ben nerdeyim?
Başka bir ayet okur ve o ayet seni şu ayette bildirilen Karia’ya götürür.

Karia’nın ne olduğunu nereden bileceksin, o gün insanlar saçılıp çekirgeler gibidirler. Dağlar hallaç pamuğu gibi atılır. (Kari’a/1-5)

Bu hali anlatan başka bir ayet ise şudur;

Onu gördükleri gün hamile her kadın taşıdığını düşürür, İnsanları sarhoş görürsün, halbuki sarhoş değillerdir. Allah’ın azabı çok şiddetlidir. (Hac/2)

O gün kişi kardeşinden, annesinden, babasından, eşinden ve oğlundan kaçar. Herkesin o gün kendisini ilgilendiren işi vardır. (‘Abese/34-37)
O gün arşı sekiz meleğin taşıdığını görürsün ve o gün rablerine arz olunurlar. Gece bana ait iken (sen Kur’an okurken bütün bunları düşündüğün halde) Ben nerede kaldım?

Ey kulum Gündüz senin işlerin vardır. Gecede ise Kur’an okumanın sana verdiği cennet, cehennem ve amellerin sunumu vardır Sen ise Ahiret-Dünya-berzah arasında gidip gelirsin. Binaenaleyh sadece benimle kalmak için ayırdığın vakti de kendine ayırmış oldun. Ey Kulum gece benimdir, övgü ve sena için değildir. Sen;

Onlar Allah’ın nimet verdiği peygamberler, doğrular, şehitler ve salihler ile beraberdir (Nisa/69) ayetini okursun Böylece okurken onları görürsün. Makamlarını, hallerini ve;

“Mü’min erkek ve kadınlara, ibadet eden kadın ve erkeklere, doğru sözlü olan erkek ve kadınlara, ürperen erkek ve kadınlara, sadaka veren erkek ve kadınlara, oruç tutan erkek ve kadınlara.” (Ahzab/35) verdiğim şeyleri düşünürsün. Böylece kitabımda övdüğüm her grup karşısında övgü ve hamd ederek durursun.

Peki (sen bunları yaparken) ben nerede kaldım? Hani benimle baş başa kalacaktın?

Muhakkik ariften başka hiç kimse beni bilememiş; “Gece benimdir” sözümün değerini kavramamış ve sana niçin gece indiğimi anlayamamıştır. Böyle bir arifle bir kardeşi karşılaştığında kendisine şöyle der, “Kardeşim, rabbinle baş başa kaldığında beni hatırla.” (bana dua et) der. Söz konusu arif kul şöyle yanıt verir; “Seni hatırlarsam O’nunla yalnız kalamam ki” Böyle bir arif Benim gece yakın göğe inmemin değerini, niçin indiğimi ve kimi istediğimi anlayabilir. Ben de kitabımı kendi diliyle ona okurum, o da dinler. İşte benim gece sohbetim budur. O kul ise benim kelamımdan haz alır. Kul; Kur’an ın anlamlarıyla sınırlı kaldığında ise fikri ve düşüncesiyle benden uzaklaşmıştır.

Yapması gereken şey bana kulak vermek, kulağını benim sözümü(dinlemek üzere) boşaltmaktır. Böyle yaptığında bu okuyuşta kendisine okuduğum ve duyurduğum gibi, sözümü ona açıklayan ve anlamını aktaran (tercüman) olurum.Benim onunla gece sohbetim budur. Böylece bilgiyi kendi düşünce ve değerlendirmesinden değil (doğrudan) benden alır. (İbn. Arabi- F. Mekkiye C:2/233-234)]

😎 Vezkürisme Rabbike ve tebettel ileyhi tebtiyla;

Rabbinin ismini zikret (hatırla) ve her şeyden kesilip sırf O’na yönel! (A. Hulusi)

08 – Hem rabbinin ismini an ve masivâdan kesilerek ona çekil. (Elmalı)

[Ek bilgi; Veya “(uyku ihtiyacını gidereceğin)uzun bir zaman var. (M.İslamoğlu-Hayat Kitabi Kuran Gerekceli Meal Tefsir)]

Vezkürisme Rabbike ve tebettel ileyhi tebtiyla Allah’ın adını an! Allah’ın adını zikret! Peki Rabbimizin zatını ansak, kendini zikretsek olmaz mı? Kendini bilmem ki ben! Zatını bilemem ki ben! Biz Rabbimizi ancak kendisini, zatını bize anlattığı isimleriyle, esmâsıyla ve sıfatlarıyla tanıyoruz. Biz kendini bize tanıttığı isimleriyle Rahmân, Rahîm, Hannân, Mennân, Gaffâr, Rezzâk, Settâr, Tevvâb, yenilmez-yanılmaz biliriz. İşte Rabbimizi O’nun kendisini tanıtırken bize haber verdiği bu isimleriyle zikredeceğiz.

“Rabbinin adını an! Rabbinin ismini zikret!” Peki nerede? Ne zaman? Rabbimizin adını sadece yemeğin başına otururken değil, sadece eve girerken, para saymaya başlarken, dükkanın kapısını kilitlerken, ampulü sıkarken veya sökerken, gemi batarken, uçak sallanınca veya sadece hastalanınca, kaybedince değil, sürekli anacağız, zikredeceğiz.

Hangi konuda bocaladık? Hangi konuyu yaşıyorsak veya hangi ortamdaysak, hangi konunun ortamında bulunuyorsak, yani neyin insanıysak o konudaki Rabbimizin ismini zikrederek Rabbimizden yardım isteyeceğiz. Meselâ o anda rızık konusunu mu yaşıyoruz? Yani rızık konusunda bir çıkmazı mı yaşıyoruz? Rabbimizden rızık isteme makamında mıyız? O zaman ya Rezzâk diyerek Rabbimizin adını zikredeceğiz. (Besâiru-l Kur’an – Ali Küçük)}

9-) Rabbulmeşrikı velmağribi lâ ilâhe illâ HUve fettehızHU Vekiyla;

Rabbidir doğunun (parlayıp açığa çıkanın) ve batının (sönüp yok olanın)! Tanrı yoktur; sadece HÛ”! O hâlde O’nu vekîl edin! (A. Hulusi)

09 – O maşrık u mağribin rabbi, başka tanrı yok ancak o, o halde yalnız onu tut vekîl. (Elmalı)

Rabbulmeşrikı velmağrib O Kur’an ın rabbi, daha doğrusu insanın rabbi; doğunun ve batının rabbidir. Niye böyle bir ayet geldi? Gerçekten manidar ve ben de bu ayetin buradaki manalarını asla tümüyle söyleyemem.
lâ ilâhe illâ HU O’ndan başka tapılmaya layık hiçbir varlık yoktur. O’ndan başka hiçbir varlık kulluğa layık değildir. Senin kulluğuna layık değildir. Senin kulluğun değerlidir ey insan. Birine kul olacaksan eğer, bir kapıya kul olacaksan bu kapı Allah’ın kapısı. Çünkü Allah insanı istismar etmeyen tek varlıktır. fettehızHU Vekiyla o halde artık sadece O’nu vekil edin. Sadece O’na yaslan, sadece O’na dayan, sadece O’na sığın, sadece O’nu sığınak, barınak, tutamak bil. Eğer ömür denizinde fırtına koparsa, sığınacağın liman Allah’ın limanı olsun ey insan.

Rabbulmeşrikı velmağrib bu ibareye gözüm takıldı. Doğunun ve batının rabbi. Acaba doğu ve batı o zaman iki süper güç olan İran ve Bizans’a tekabül etmesin? Mümkindir. Yani ne İran’ın, ne Bizans’ın hiçbir süper gücün değildir yer yüzünde ki insanın kulluk edeceği kapı Allah’tır. Süper güç Allah’tır diyor. Süper güç İran değil, Bizans değil. Süper güç İmparatorlar değil. Süper güç süper devletler değil Allah’tır.

Kur’an ın neresinde meşrık ve mağrıp gelirse birlikte bu her yer anlamına gelir. Yani Allah her yerin Allah’ı. Tabii ki burada Rab ismi geliyor rab sıfatı geliyor, çünkü bu ayetler Allah’ın rububiyetiyle ilgili. Gece kalkma emri terbiye ile ilgilidir. Kur’an okuma emri terbiye ile ilgilidir. Bütün bunlarla rabbimiz rububiyetini kul üzerinde tecelli ettiriyor ve bizi terbiye ediyor. Maksatta budur. Bizim daha iyi olmamız, kemale doğru ulaşmamız ma huliga lehimizi, yaratılık maksadımızı gerçekleştirmemizdir. Razi diyor ki, şimdi aklıma geldi; hiçbir kulun kalemi bu ayeti tefsir etmeye gücü yetmez. İlginçtir.

10-) Vasbir ‘alâ ma yekulune vehcurhüm hecren cemiyla;

Onların dediklerine sabret ve onlardan güzel bir ayrılış ile ayrıl! (A. Hulusi)

10 – Ve ağyarın diyeceklerine sabret ve onları bir hecri cemîl ile terk et ayrıl. (Elmalı)

Vasbir ‘alâ ma yekulune onların söylediklerine karşı sabret vehcurhüm hecren cemiyla ve onlardan uzaklaşman gerektiğinde kapıyı kırarak uzaklaşma. Vurduğun kapıyı uzaklaşırken tekmeleme. Ne yap? Güzellikle uzaklaş. Neden? Çünkü bir daha gelip vuracaksın. Bir daha, bir daha, bin daha vuracaksın. Allah’ın kullarından öyle vazgeçemezsin. Allah vazgeçiyor mu ki sen vazgeçesin. Dönüp dönüp affetmiyor mu? Onun için tekmeleyerek uzaklaşma. Açılmazsa güzellikle uzaklaş, bir daha döner gelirsin. Hepimize bir öğüt.

Ama şurada ki sabra ne demeli? Kur’an da sabır 3 harfi cerle birlikte kullanılır. Burada ki ”‘ala” harfi cerle ile gelmiş, vaspir ‘alâ. Vaspir “le” ile gelebilirdi; vaspirliy, nitekim gelecek te. Vaspir’an. üçü de farklı manaya gelir. Vaspir’alâ göğüs ger. Sana yapılan zulümlere, saldırılara, sözlere, sözlü saldırılara, zoruna giden şeylere karşı göğüs ger. İşte sabır diye hepimizin kullandığı genel mana bu.
Ama bir iki mana daha var: Mesela sadara’an; diren, sebat et, mevzini koru, geri adım atma manasına gelir. Burada ki sabır da bu. Sabrın 2. manası; geri adım atmamak, direnmek, direniş. Peki sadarali; “lam” ile gelirse lehine sabret. Yani cenneti elde etmek için insanların kahrına sabretmek gerekiyorsa sabredeceksin. Veya Allah’a kullukta sabret. Kulluk kolay değil, mükellefiyettir. Namaz kılmak lazım, oruç tutmak lazım, iyilik etmek lazım, tasadduk etmek lazım, emri bir ma’ruf yapmak lazım, cihad etmek lazım. Bunlar insana yük getirir. Yani insan ister ki keyfince yaşasın. İnsan ister ki iç güdüleri ne emrediyorsa onu yapsın. Ama yapma, sabret. Yani iç güdüne karşı sabret, Allah’ın emirlerine sabret ki cenneti bulasın, rızaya eresin. İşte sadaraliy; “lâm” ile kullanılan sabır da kulluğa sabretmektir.

11-) Ve zerniy velmükezzibiyne üliynna’meti ve mehhilhüm kaliyla;

Beni, o nimet içindeki yalanlayıcılarla (başbaşa) bırak! Onlara mühlet ver. (A. Hulusi)

11 – Ve bırak da bana o tekzip edici zevk-u refah sahiplerini, mühlet ver onlara biraz. (Elmalı)

Ve zerniy velmükezzibiyne üliynna’me nimet içinde yüzdükleri halde yalanlayanlar güruhunu bana bırak. Ve zerniy,bana bırak. Bu farklı farklı gelebilir Kur’an da. Zerniy gelmiş burada. Daha başka yerlerde farklı formlar kullanılıyor. Aslında burada ki zımnen söylenen şey; gündemini düşmanın belirlemesin ey nebîi gündemini Allah belirliyor. Düşmanına bakarak gündem tespit etme. Düşmanının yaptığı hiç önemli değil, asıl seninki önemli. Sen tezsin, o antitez olsun. Senin gündemin kendine has olsun. Bırak onları, onlara takılmaya gelmez, onlar karanlığa benzer, karanlığa takınılır mı? Karanlık yok gibidir, ışığın yokluğu halidir. O zaman sen güneş ol vahiy aydınlığı içinde aydınlat.

ve mehhilhüm kaliyla ve onlara az bir mühlet tanı, süre tanı. Bu iki manaya da gelebilir. Az bir süre tanı, bir gün gelecek günlerini görecekler, hesaba çekilecekler. İkinci mana da biraz daha mühlet ver, düşünsün taşınsınlar, akılları başlarına belki gelir. Böyle bir vurgu da mümkindir. Fakat bağlam birincisini daha fazla destekliyor.

12-) İnne ledeyNA enkâlen ve cahıyma;

Muhakkak ki bizim yanımızda enkal (güçlü bağlar, zincirler) ve cahîm (cehennem, yakıcı ateş) vardır.

Not: Ünlü Kur’ân yorumcusu İmam Razi, gelecek yaşamdaki azabın bu sembolizmini izah ederken şunları söyler: “Bu dört durum, kişinin hayattayken yaptıklarının ruhî sonuçları olarak görülebilir. “Ağır prangalar”, ruhun önceki maddi ilgilerine ve bedenî zevklerine mahkûmiyetinin devam etmesinin bir sembolüdür. Bunların gerçekleşmesinin imkânsız hâle geldiği o gün, bu prangalar ve zincirler, yeniden dirilen insan kişiliğini (nefs) yücelik ve sâfiyet katına çıkmaktan alıkoyar. Ardından, bu ruhî prangalar “ruhî ateşlere” sebebiyet verir; çünkü kişinin beden zevklerine güçlü bir eğilim duyması, onlara erişmenin imkânsızlığı ile birleştiğinde, ruhî olarak şiddetli bir “yanıp tutuşma” duygusu oluşturur, “yakıcı alev” in (cahîm) anlamı budur. Günahkâr, bu durumda, arzuladığı şeylerden kopmanın acısını ve yoksunluğun boğucu baskısını boğazında hisseder; bu da “boğaza takılan yiyecek” ifadesinin karşılığıdır. Ve sonunda, bu şartlardan dolayı, Allâh’ın nûruyla aydınlanmaktan ve kutsanmış kişilerle bir arada olmaktan yoksun kalır; “şiddetli azap” ifadesinin anlamı budur. Ama yine de bilin ki, Kurân’ın bu âyetlerinin anlamının bu söylediklerimden ibaret olduğunu iddia ediyor değilim…” (A. Hulusi)

12 – Çünkü bizim yanımızda bukağılar var, ve bir cehîm var. (Elmalı)

İnne ledeyNA enkâlen ve cahıyma yanımızda prangalar var enkâlen ve cahıyma. Ve gözleri yuvalarından fırlatacak kadar dehşetli bir ateş var. el ‘aynül cehma’;pörtlek göz demektir. Bu niye gelir? Bu cehennemin sıfatlarından biri olarak alırsak eğer; Öyle bir şey ki cehennem gözünüz onu görmeye dayanamayacak. Gözünüz onu görünce ya arkaya kaçacak görmemek için, ya da gözünüzü çekip alacak. Korkunuzdan, manzaranın dehşetinden gözünüz sizden önce gidecek. Böyle dehşet bir manzara. HafizanAllahu ve iyyaküm. Allah sizi, bizi hepimizi korusun inşaAllah.

13-) Ve ta’amen za ğussatin ve ‘azâben eliyma;

Boğazda tıkanan gıda ve feci bir azap! (A. Hulusi)

13 – Ve boğaza duran bir ta’am ve bir azâbi elîm var. (Elmalı)

Ve ta’amen za ğussatin ve boğaza düğümlenen berbat bir yiyecek, korkunç bir yiyecek. Üstteki ayetle birlikte düşünün. Adeta zımnen rabbimiz şunu diyor; Verdiğim nimetlere küfrederseniz boğazınıza dursun. Çünkü burada boğaza duran bir şeyden söz ediliyor. ta’amen za ğussa boğazda duran berbat bir yiyecek. Eğer dünyada verilen nimetlere nankörlük yapmışsak, rabbimiz adeta boğazınıza dursun diyor ahirette. Aman Allah’ım..! ve ‘azâben eliyma ve elim bir azab, korkunç bir azab. Boğazınıza dursun diyen Allah ise orada durmak lazım.

Zaten sevgili nebî de burada durmuş. Bir seferinde bu ayeti okumuş, dayanamamış “Allah..!” diye haykırmış Allah resulü, rengi atmış. Yine bir kezinde Hasan El Basri, tabii nin büyük alimi, büyük mütefekkir, büyük dava adamı aynı zamanda. Döneminin zalimlerine karşı bir sessiz eylemi gerçekleştiren muhteşem adam. Bu ayetin okunduğu bir yerde öyle bir hal almış ki; titremeye başlamış, yere yıkılmış, dostları kaldırmışlar, 3 gün önüne getirilen yiyecekten bir tek lokma almamış. Ayetlerin muhataplarında nasıl yankı bulduğunun örneklerine bakın aziz Kur’an dostları. Ne diyorsunuz. Kur’an a karşı kör ve sağır davranmamak sümmen ve ‘umyane olmamak nasıl bir şey acaba. İşte böyle bir şey.

14-) Yevme tercuful’Ardu velcibâlu ve kânetilcibalu kesiyben mehiyla;

O süreçte arz (beden) ve dağlar (bilinçler – benlikler) sarsılır… Dağlar heyelana uğramış bir kum yığını olur! (A. Hulusi)

14 – O gün ki yer ve dağlar sarsılacak, dağlar erimiş bir kum yığınına dönecektir. (Elmalı)

Yevme tercuful’Ardu velcibâl o gün yerler ve dağlar darmadağın olacak, sallanacak ve kânetilcibalu kesiyben mehiyla ve dağlar bütün bu işlemler sonunda toz yığınına dönüp kesiyben mehiyla eriyip su gibi akacak. Sanki bir potada eritilmiş, ergitilmiş bir maden gibi akacak. Kayaları eritecek o günün dehşeti. Zımnen öyle bir günde kayaları, dağları eriten Allah’ın, sana gücünün yetmeyeceğini mi sanıyorsun. Dağlara gücü yeten Allah sana güç yetiremeyecek mi. Kendini ne zannediyorsun ey kul, ne sanıyorsun.

15-) İnna erselna ileyküm Rasûlen şahiyden ‘aleyküm kemâ erselna ila fir’avne Rasûla;
Muhakkak ki biz, Firavun’a bir Rasûl (hakikatine yönlendirici, arındırıcı) irsâl ettiğimiz gibi size de şahit olarak bir Rasûl irsâl ettik. (A. Hulusi)
15 – Haberiniz olsun biz size bir Resul gönderdik, üzerinizde şahit, nitekim gönderdiğimiz gibi Firavuna bir Resul. (Elmalı)

İnna erselna ileyküm Rasûlen şahiyden ‘aleyküm kemâ erselna ila fir’avne Rasûla tıpkı daha önceden firavuna nasıl elçi göndermişsek, işte öylece size de bir şahit olarak Resul gönderdik, elçi gönderdik. Biz gönderdik ama. Özellikle vurgu bu; İnna. Biz gönderdik. Neden? Elçinin değerini gönderen kapı belirler. Neden? Elçiye zeval olmaz, elçiye edilen laf, elçiyi gönderen makama edilmiştir. Neden? Eğer elçiye bir lafınız varsa Allah’a laf vermiş olursunuz. Onun için elçiye zeval olmaz. Elçiyi gönderen kapıya söylemiş olursunuz ne söyleyecekseniz. Elçiye hayır diyen elçiyi gönderene hayır demiştir. Elçiye hakaret eden elçiyi gönderen Allah’a hakaret etmiştir. Elçiyi hafifseyen ve küçümseyen Allah’ı küçümsemiştir aklını başına alsın. Budur, İnna erselna da ki sır budur.

Firavunun ilk geçtiği yer burası. Zımnen hangisini tercih edecekseniz edin ey muhataplar. Elçinin izini mi, Firavunun izini mi. Musa’nın izini mi izleyeceksiniz firavunun izini mi. Muhammed Musa’nın izini izliyor. Siz de firavunun izini izleyecekseniz hiç tereddüdünüz olmasın ki akıbetini bekleyiniz. Yani kimin izini izleyecekseniz onun sonuna razı olun. Sonuna razı değilseniz izini de izlemeyin. Zımnen verilen bu.

Dikkat buyurun şahiden diyor, şahit olarak. Hakim belli, Allah. Bir mahkeme var, hakimi Allah. Bir mahkeme var,i mahkemesi mahşer. Bir mahkeme var, sanığı da belli. İnsan. Peki şahidi kim? Peygamberler. Evet, peygamberler insanlığın şahitleridir, şehitleridir, modelleridir aynı zamanda.

16-) Fe’asâ fir’avnurRasûle feehaznâhu ahzen vebiyla;

Firavun o Rasûle âsi oldu da onu kahredici tutuşla yakalayıverdik! (A. Hulusi)

16 – Ki Firavun o Resule isyan etti de biz onu vehîm bir tutuşla tuttuk alıverdik. (Elmalı)

Fe’asâ fir’avnurRasûle feehaznâhu ahzen vebiyla ama firavun elçiye isyan etti, karşı geldi. Ne yaptık biz de? feehaznâhu ahzen vebiyla bizde onu enseledik. Dehşetli bir biçimde enseledik ve mahvettik. Vebiyl, vebal aynı kökten gelir. Onun vebalinin altında onu enseledik. Yani yaptığının vebali üzerine bir dağ gibi çöktü, altında ezildi.

17-) Fekeyfe tettekune in kefertum yevmen yec’alulvildâne şiyba;

Eğer (hakikatin bildirimine) nankörlük ederseniz, gençleri saçı ağarmış ihtiyar kılan o süreçte nasıl korunursunuz? (A. Hulusi)

17 – O halde siz nasıl korunursunuz küfredersiniz? O gün ki çocukları ak saçlı kocalara çevirir. (Elmalı)

Fekeyfe tettekune in kefertum yevmen yec’alulvildâne şiyba o halde beşik bebelerinin, küçük emzikli bebeleri, ak saçlı ihtiyarlar gibi ihtiyarlatan bir günün dehşetinden, eğer küfrederseniz, eğer nankörlük ederseniz nasıl olur da korkmazsınız. Veya eğer bira bir mana verecek olursam; Korkarsınız da nasıl böyle yaparsınız. Eğer korkuyorsanız nasıl böyle yaparsınız.

Arap dilinde orijinal bir kullanımdır derler dilciler bu kullanım için. Daha önceden Arap edebiyatında hiç kullanılmamış bir edebi bir kalıp var burada derler. Ki doğrudur. Son saatin dehşeti işleniyor burada. Hac suresinin ilk ayetlerini hatırlıyor musunuz? Dehşettir o ayetler. Emzikli kadın bebeğini unutur diyor ya. Ve her gebe kadın bebeğini düşürür diyor. Hatırlasanıza ..ve teda’u küllü zâti hamlin hamleha.. (Hac/2) her gebe kadın bebeğini düşürür o günün dehşetinden.

Dahası var; ve teranNase sükâra ve ma hüm Bi sükâra (Hac/2) insanları sarhoş olarak görürsün, ama sarhoş değildirler. İçmeden sarhoş olmuşlardır. Neden? O günün dehşetinden. İşte böyle. O günü bu ayette güzel ifade ediyor.

Bu ayetle ilgili tarihsel bir hadise anlatılır. Ebu Bekir Verrak isimli meşhur bir arif vardır tarihimizde, onun oğluyla ilgili. Oğlu, küçümencik yavrusunu hıfz için hocaya göndermiş Ebu Bekir Verrak. Çocuk bu ayeti öğrendiğinde eve sapsarı bir benizle gelmiş. Daha 7 veya 8 yaşlarında imiş. Dilinde; Fekeyfe tettekune in kefertum yevmen yec’alulvildâne şiyba, Fekeyfe tettekune in kefertum yevmen yec’alulvildâne şiyba.. ! sürekli bu ayet. Annesi önüne ne koyduysa yememiş, içmemiş ve birkaç gün içinde yatağa düşmüş. Dilinde sürekli yine bu ayet. Anne diyormuş, ben beşik bebesi bile değilim, ya ben nasıl dayanırım ve bu ayette dilinde teslimi ruh etmiş yavru. Babası Ebu Bekir er Verrak sık sık oğlunun mezarına gider, göz yaşı içinde; Yavrum, baban ahirete iman dememiş, ahirete imanı senden öğrendi diye ağlarmış. Evet, Ahirete iman, iman eder gibi görünmek farklı, görür gibi iman etmek çok daha farklı.

18-) EsSemâu münfetırun Bihi, kâne va’duHU mef’ula;

Semâ onunla yarılır! O’nun vaadi gerçekleşmiştir! (A. Hulusi)

18 – Sema onunla çatlamıştır ve onun vaadi fiile çıkarılmıştır. (Elmalı)

EsSemâu münfetırun Bih gök bu yüzden çatlamış bir tohum gibidir. Fakir; münfatır, fâtır, fatara kökünden gele kelimeler her ne kadar büyük dilcimiz ve büyük alimimiz Rağıp El Isfahani hem ifna için, hem inşa için kullanılır demişse de Kur’an da ki kullanımlarının hemen çoğunun inşa, yeniden inşa için olduğu kanaatindedir. Burada da yeniden, çöküşten sonra, yani kevn ve fesad alemidir bu alem. Kevn den fesad, fesaddan kevn. Yni yıkılıştan, bozuluştan sonra bir oluş, oluştan sonra bir bozuluş hep birbirini takip eder. Burada oluştan sonraki bozuluşun ardından yeni bir oluşun nüvesi, tohumu, çekirdeğinden söz ediliyor. Yani yeni bir doğuma gebedir alem.

Fatır; dikeyine yarılmak, çekirdeğin ucunun çatlamak ve içindekini ağaç olarak çıkarmak için yarılması. İnfitar suresinin girişinde olduğu gibi. Orada hep yıkıma hamledilir. Ama fakir kanaati odur ki yeniden oluşa haml olunması lazımdı infitar suresinin girişi. Dikkat buyurun, mutavat kalıbıyla gelmiş. Kur’an da nerede kıyametle, son saatle ilgili bir ayet var, orada ya mechul kipi kullanılır, ya da mutavaat tipi. Dönüşlü kipi. Niçin failin kim olduğu o kadar belli ki anmaya bile gerek yok, sen fiille bak ey kul. Fiilin dehşetinden zaten faili çıkarırsın. Zımni manasına gelir.

kâne va’duHU mef’ula O’nun vaadinin gerçekleşmesinden başka bir şey değildir bu, gerçektir.

19-) İnne hazihi tezkiretün, femen şâettehaze ila Rabbihi sebiyla;

Muhakkak ki bu bir tezkiredir (hatırlatıp düşündürtme)! Dileyen Rabbine (erdiren) yol edinir! (A. Hulusi)

19 – İşte bu bir tezkiredir, artık dileyen rabbine bir yol tutar. (Elmalı)

İnne hazihi tezkiretün, femen şâettehaze ila Rabbihi sebiyla işte bu vahiy, veya bu ayetler, veya bu sure, bu inen vahyin tamamı ya da bir uyarıdır, bir öğüttür. Kim için? femen şâettehaze ila Rabbihi sebiyla artık kim rabbine giden bir yol tutturmak istiyorsa bundan öğüt alsın. Yani yolun sonunun rabbine çıkacağına inanıyorsan. Peki inanmayanların yolunun sonu nereye çıkar. Yine rabbine çıkar. Kaçarlar mı dersiniz. Allah’tan kaçmak mümkin mi? Hayır.

İnsanlar ikiye ayrılırlar. Allah’a varacağını bilenler, yani yolun sonunun Allah’a çıkacağını bilenler, Allah’tan kaçtığını sananlar. Ama yine de Allah’a varmak zorunda kalanlar. Hadise bu. İnsanlar ikiye ayrılır Ve kulil Hakku min Rabbiküm de ki Hakk rabbindendir. femen şâe felyu’min ve men şâe felyekfür. (Kehf/29) artık dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.

20-) İnne Rabbeke ya’lemu enneke tekumu ednâ min sülüseyilleyli ve nısfehu ve sülüsehu ve taifetun minelleziyne me’ake, vAllâhu yukaddirulleyle vennehar* ‘alime en len tuhsuhu fetâbe ‘aleyküm fakreû ma teyessere minelKur’ân* ‘alime en seyekûnu minküm merda ve âharune yadribune fiyl’Ardı yebteğune min fadlillâhi ve âharune yukatilune fiy sebiylillâhi, fakreu ma teyessere minhu, ve ekıymusSalâte ve atuzZekâte ve akridullahe kardan hasena* ve ma tukaddimu lienfüsiküm min hayrin tecidûhu ‘indAllâhi huve hayren ve a’zame ecra* vestağfirullah* innAllâhe Ğafûrun Rahıym;

Muhakkak ki Rabbin senin gecenin üçte ikisinden daha azında, yarısında veya üçte birinde kalktığını biliyor. Seninle beraber olanlardan bir grubun da! Geceyi ve gündüzü Allâh takdir ediyor! (Allâh) onu asla değerlendiremeyeceğinizi bildi de tövbenizi kabul etti… Kurân’dan kolaylaşanı okuyun (idrak edin)! (Allâh) bilir ki, sizden hastalar, arzda dolaşıp Allâh’ın lütfundan talep eden kimseler ve Allâh yolunda savaşan kimseler olacaktır. Artık Ondan kolaylaşan kadarını okuyun; salâtı ikame edin (yönelişi kaîm kılın müşahede ile), zekâtı verin ve Allâh’a güzel bir ödünç verin. Kendiniz için (önceden) hayırdan ne takdim ederseniz, Allâh indînde onun çok daha büyük ve hayırlısını bulursunuz. Allâh’tan mağfiret dileyin! Muhakkak ki Allâh Ğafûr’dur, Rahıym’dir.(A. Hulusi)

20 – Filhakika rabbin biliyor ki sen muhakkak gece üçte ikisine yakın ve yarısı ve üçte biri kalkıyorsun beraberindekilerden de bir tâife, halbuki geceyi gündüzü Allah takdir eder, bildi ki siz onu bundan öte başaramazsınız, onun için size lûtf ile ircaı nazar buyurdu, bundan böyle Kur’an dan ne kolay gelirse okuyun, bildi ki içinizden hastalar olacak, diğer bir takımları Allahın fazlından bir kâr aramak üzere Yer yüzünde yol tepecekler, diğer bir takımları da Allah yolunda çarpışacaklar, o halde ondan ne kolay gelirse okuyun ve namazı kılın ve zekâtı verin ve Allaha karzı hasen takdim edin, kendilerinizin hesabına hayır olarak her nede takdim ederseniz onu Allah yanında daha hayırlı ve ecirce daha büyük bulacaksınız, hem de Allaha istiğfar edin, şüphesiz ki Allah gafurdur rahîmdir. (Elmalı)

İnne Rabbeke ya’lemu enneke tekumu ednâ min sülüseyilleyli ve nısfehu ve sülüsehu ve taifetun minelleziyne me’ak ey nebî, (muhatap belli olduğu için, hitap zamiriyle geldiği için enneke, rabbeke. Hitap zamiriyle geldiği için ey Nebî diye bir parantez içi açıklama koymamış doğru olur.) Elbet rabbin senin ve yanındakilerden bir kısmının gecenin 2/3 sini sülüseylleyl. ve nısfehu veya yarısını ve sülüsehu ya da 1/3. ünü uyanık geçirdiğini bilmektedir.

Evet, surenin girişinde verilen emrin uygulandığı dile getiriliyor. Gece namazı hiç farz kılındı mı diye sormuştum başlangıçta ve cevabını da işte buradan vermiştim. Neydi o cevap? Şu; minelleziyne me’ak seninle beraber olanlardan bir kısmı. Tabii burada ki “min” i teb’ıyd olarak kabul edersek ki öyle uygun düşüyor Fahvel hitab. Ama hal karinelerine bakmazsak eğer burada ki “min” i beyaniye olarak ta anlayabiliriz. Hayır o zaman doğru olmaz gibime geliyor.

vAllâhu yukaddirulleyle vennehar zira Allah gece ve gündüzü takdir edendir. Gece ve gündüzü takdir eden Allah’tır yani niye gecenin yarısı, 1/3 ü, 2/3 ü diye ısrarlı geliyor? Allah geceyi takdir etmiştir. Uzamakta ve kısalmaktadır. Uzun olan zamanlarda siz de gece okuyuşunu uzun tutun, kısa olan zamanlarda da gece okuyuşunu kısa tutun. Ortalama olan zamanlarda gece ve gündüzün eşit olduğu dönemlerde de yarısını yapın. Yani aslına burada tek bir süreye hamledip de kendinizi zorlamayın. Allah sizden, sizin saadetinize yönelik bir şey istiyor, kendisine yönelik bir şey değil zımni vurgusu var.

‘alime en len tuhsuhu fetâbe ‘aleyküm O sizin, onun üstesinden gelemeyeceğinizi bildi ve size rahmetiyle, mağfiretiyle, affıyla yöneldi. fetâbe ‘aleyküm yani sizden düşürdü, mükellefiyetinizi azalttı.

Niye başta koymuştu da şimdi azalttı. Allah bilmiyor muydu gibi bir sual gelebilir akla. Allah biliyordu da, insan da bilsin diye. Allah biliyordu insanın güçsüz olduğunu da, insan kendisinin güçsüz olduğunu kendisi öğrensin diye. Allah’ın insana merhameti olduğunu bir de bu yönden görsün diye. İbadetlerden Allah’ın çıkarının olmadığını, insanın çıkarının olduğunu bir de bu yönden görsün diye. Ayrıca da Allah’ın insandan gününün tamamını ibadete ayırmasını istemediğini yani bu manada bir zahitliğin, vahyin tarif ettiği bir dünyada olmadığını bilsin diye.

Efendimiz ne demişti? Sık ibadet eden biri gelmişti, veya sık Kur’an okuduğunu söyleyen biri, düşür demişti. İşte şu kadar gün; yine düşür demişti. Şu kadar gün?, En sonunda dönmüş sen usanmazsan Allah usanmaz. Buyurmuştu.
Yine Süheyb bin Rûmi, Selman Farisi, Ebu Zer Ğıfari gibi zahit sahabeler diyelim biz bunlara. Sahabe içinde bir öbekler vardı. Mizaçlara göre öbekler. Bunlarda zahit, züht yünü ağır basan bir öbekti. Efendimize gelmişler Ya ResulAllah bir karar aldık biz. Kendimizi Allah’a vakfedeceğiz. Ne yapacaksınız? Çıkacağız dağa, bir mağaraya kapanacağız ibadet edeceğiz, ibadete vereceğiz.

Ben size güzel bir örnek değil miyim. Alnında ki damar yekinmiş, rengi atmış, kızarak; Ben oruçta tutarım, iftar da ederim. Gece de kalkarım uyurum da. Ailemle birlikte de olurum. Ben size güzel bir örnek değil miyim. Buyurmuştu. Denge altın kural.

fakreû ma teyessere minelKur’ân artık Kur’an da kolayınıza geleni okuyun. Kıyamülleyl in maksadı Kur’an okumak çünkü. ‘alime en seyekûnu minküm merda ve âharune yadribune fiyl’Ardı yebteğune min fadlillâh artık Allah gelecekte bir gün içinizden hastalar olacağını, bir diğer grup çıkıp onların da yer yüzünde Allah’ın fazlından, kereminden aramak için ticaret maksadıyla yola koyulacağını, uzun yolculuklar yapacağını, yine ve âharune yukatilune fiy sebiylillâh diğer bir başka kesimin Allah yolunda savaş edeceğini bildi. Bir gün gelecek bunların olacağını bildi Allah. İşte bu Allah yolunda savaş ibaresinden yola çıkarak bu ayetin Medine de nazil olduğunu düşünmek yanlıştır. Çünkü ‘alime en seyekûnu ibaresi orada duruyor. Gelecekte bir gün bunların olacağını bildi. Orada o ibare gözümüze bakıyor.

fakreu ma teyessere minh ikinci kez geldi. Artık bu halde artık ondan kolayınıza geleni yapın. Yani gece 2/3, 1/3, veya yarısı kalkmak zorunda değilsiniz, ne kadar götürebiliyorsanız, ama gece Kur’an okumaya mutlaka bir zaman ayırın. Ben burada bundan bunu anlıyorum. Demek ki Kur’an ın gece okunuşu, işte orada diyor ya daha etkilidir. Gece neşvesi, gece insanın üzerinde daha etkilidir. Çünkü gece göklerin duvağını kaldırdığı zamandır. Gece müstesna bir andır. El ayak çekildiğinde insan rabbiyle baş başa kalır. Gece insan, insanların arasından çekilir, insanla Allah arasında halk, nas kalmaz. Hakk ile insan arasında halk çekilmiş olur.
ve ekıymusSalâ artık namazı dosdoğru kılın, yani namazın maksadını doğrultun. Belki burada Allah’a karşı esas duruşunuzu yamultmayın. Zaten öteden beri. İbadet ediyordu herkes kendince, kendi kafasınca. Kimileri araç bularak, aracılar koyarak. Ama siz araçsız ibadet edin. ve atuzZekât arınmak için verilmesi gerekli olan şeyi, verin, ödenmesi gereken bedeli ödeyin ki artasınız ve arınasınız. Zekat artmak ve arınmaktır. Arınırsanız artarsınız. Ama burada ki zekat bizim bildiğimiz manada nisabı olan zekattan çok daha öte arınmak ve artmak için ödenmesi, gereken bedeli ödeyin genel manasını içerir.
ve akridullahe kardan hasena Allah için güzel bir borç verin, ve ma tukaddimu lienfüsiküm min hayr hayırdan kendiniz için ne takdim ederseniz, buradaki hayr’a mal demişler ama aslında sahip olduğunuz her şey demektir. İlim de öyle. Servet gibi. Dolayısıyla sahip olduklarınızdan ne takdim ederseniz tecidûhu ‘indAllâhi huve hayren ve a’zame ecra Allah katında onu daha hayırlı, daha büyük bir ödül olarak geri alırsınız. Yani aslında Allah ne ki istedi, almak için istemez, vermek için ister. O halde Allah’a vermekten korkmayın. İstedi mi fırsat bilin, verin çünkü onu zaten O vermişti. Daha büyüğünü vermek için ister. İbrahim’den İsmail’ini istedi, İsmail’ini almadı üstüne bir de İshak koydu.
Vestağfirullah ve Allah’a karşı mağfiret isteyin, Allah’tan mağfiret isteyin, Allah’tan af dileyin. Allah’tan günahlarınızı yok saymasını isteyin Mağfiret budur. Ğafr budur. İşlememiş kabul etmesini isteyin. Ya rabbi bizi mağfiret et.

innAllâhe Ğafûrun Rahıym Neden Allah’tan isteyin? Çünkü Allah’tır sadece ğafur olan, çok bağışlayan ve merhameti sonsuz olan, merhametin menbaı olan.

Sadakallahul azıym. Allah gerçeğini söyledi. 1.12 28

Reklamlar
 
8 Yorum

Yazan: 04 Nisan 2014 in KUR'AN

 

Etiketler: , , ,

8 responses to “İslamoğlu Tef. Ders. MÜZEMMİL SURESİ (01-20) (183-A)

  1. Nur

    05 Nisan 2014 at 16:54

    Merhaba. Yazilarinizi ilgi ile takip ediyorum. Rabbim zamaninizi bereketlendirsin. Insallah en yakin zamanda esma derslerini de word halinde sayenizde okuyabiliriz. Mumkunse simdiye kadar yayinladiginiz dersleri word dosyasi olarak bana da gonderebilir misiniz. Bazen ulasmakta cok zorluk cekiyorum. Simdiden tesekkurler.

     
    • ekabirweb

      05 Nisan 2014 at 20:48

      Merhaba, Allah gayretinizi artırsın. Dualarınıza teşekkür ederim. Esma derslerini tefsir dersleri bitene kadar kimse ele almamışsa onun içinde bir çalışma düşünüyorum. Kısmet. Tefsir dersleri word dosyasını bu günkü haliyle gönderiyorum. Arada sırada ek bilgi değişiklikleri oluyor ama onları artık sayfamdan takip edersiniz. Esen kalın, Allah’a emanet olun.

       
  2. ali

    08 Nisan 2014 at 03:13

    selam. tefsir dosyasini bana da gonderebilir misiniz? mumkunse kirmizi puntolu dosyalar. ayrica link verdiginiz kirmizi puntolu siteye giremiyorum, bilmedigim biseyler var heralde.. selametle…

     
    • ekabirweb

      08 Nisan 2014 at 11:11

      Merhaba.Tefsir dosyasını tabii ki gönderirim. Ana sayfada verdiğim http://ekabirwep.blogspot.com.tr/ sayfama ait link’e bağlantı yapamadım. Ama buradan girebilirsiniz. Esen kaıln Allah’a emanet olun.

       
  3. beyza

    02 Aralık 2014 at 21:28

    Bu siteyi hazırlayandan Allah razı olsun

     
    • ekabirweb

      02 Aralık 2014 at 22:43

      Merhaba. Allah cümlemizden razı olsun, gayretimizi ve muhabbetimizi artırsın inşaAllah. Esen kalın, Allah’a emanet olun.

       
  4. mecnun

    10 Aralık 2014 at 17:54

    Selamun aleyküm değerli ilim talibi kardeşim.Çalışmalarınızı takdirle takip edip çok istifade ediyoruz.Allah emeklerinizi zayi etmez inşallah. Sizden bir talebim olacak. bu çalışmalarınızı word olarak mailime gönderirseniz çok memnun olurum.Allah çalışmalarınızı bereketlendirsin. mecnun_cicek@hotmail.com

     
    • ekabirweb

      10 Aralık 2014 at 18:04

      Ve aleykümselam ve rahmetuhu ve berekâtuhu kardeşim. Sizlerin faydalanmanıza beni vesile ettiği için Allah’a hamd olsun alimlerimizden de Allah razı olsun. Hemen gönderiyorum. Allah bu yolda merakınızı, gayretinizi ve muhabbetinizi artırsın. Esen kalın Allah’a emanet olun.

       

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: