RSS

ESMA DERSLERİ (LİSTELER-1)

02 Tem

İSİMLER

“Euzü Billahi mineş şeytanir racim”

“BismillahirRahmanirRahıym”

Allah’ın isim, sıfat ve fiilleri, O’nun zatına nispet edilen mana ve kavramlardır. Bu isim ve sıfatlar Allah hakkında yücelik ve aşkınlık ifade eder. İnsanlarda saygı hissi uyandırır. Zikir ve duada kullanmaları, duanın ve ibadetin kabulüne vesile olur, kalbe huzur ve sükûn verir, insana ilâhi lütuf ve rahmet telkin eder.

Allah’ın isimleri aslında birer vasıftan/nitelikten ibarettir, zatı için tek isim vardır o da ALLAH lafzıdır. ALLAH lafzı uluhiyete delâlet eden özel isimdir, diğer isimler aslında Allah’ın sıfatlarından ibarettir. Bütün isimler O’na isnat edilir; “Allah ğafûrdur, rahîmdir, hakîmdir” denir. Bu sıfatların fiilleri de O’na isnat edilir; “Allah rahmet etti, rahmet eder, Allah’ım rahmet et, Allah görür, işitir, bilir” denir.

Allah’ın nitelikleri ayet ve hadislerde; İsm-i fail, ism-i tafdil, sıfat-ı müşebbehe, isim ve sıfat tamlaması, mastar ve fiil şeklinde ifade edilmiştir. Ayet ve hadislerde geçen isimlerin hepsi aslında birer sıfattır. Sıfatların medlulü ile muttasıf olan zat’a delaletleri sebebiyle bunlara isim denilmiştir.

Başka bir ifade ile bu sıfatlara isim denilmesi, Allah’ın bu sıfatlarla çok nitelenmesi sebebiyledir. Allah bu sıfatlarla o kadar nitelenmiştir ki bunlar isim derecesine çıkmıştır.

AYET VE HADİSLERDE GEÇEN ALLAH’IN İSİM VE SIFATLARI, KISACA ANLAMLARI

Kısaltma rümuzları;

KK = Kur’an ı kerim

İC = İbn. Mace

TR = Tirmizi

HK = Hâkim

İH = İbn. Hibban

BK = Beyhakî

NS = Nesaî

********************************************************

001 – El A’lâ; En yüce, en şerefli. (KK – NS)

002 – El A’lem; Her şeyi en iyi bilen. (KK)

003 – El Adl; Âdil, insaflı, her şeyi yerinde yapan, her şeyi hak ve doğru olan. (TR-BY-İH)

004 – Adüvvün li’l Kâfirîn; Kâfirlerin düşmanı. (KK)

005 – El Afüvv; Çok affedici, çok bağışlayan. (KK-TR-İC-NS-BK)

006 – El Âhâd; Bir, tek, yegane.( Ehad ya da Vâhid’in çoğulu) (KK-HK)

007 – El Âhir; Varlığının sonu olmayan. (KK-TR-İC-NS-HK)

008 – Âhizü’n bi nâsiyetih; Suçluları cezalandıran. (KK-NS)

009 – Ahkemü’l Hâkimîn; Hüküm verenlerin en iyisi, hakimler hakimi. (KK)

010 – Ahsenü’l Hâlıkîn; Yaratanların takdir ve tasvir edenlerin en iyisi. (KK)

011 – Akrab; Bilmesi, görmesi, duyması, haberdar olması ve yardım etmesi açısından insanlara en yakın olan. (KK)

012 – El Alî ; Şanı, şerefi, izzeti, kudreti yüce olan. (KK-İC-TR-NS-HK-BK)

013 – El Âlim ; Her şeyi çok iyi bilen. (KK-TR-İC-İH-BK)

014 – El Alîm ; Her şeyi çok iyi bilen. (KK-İC-HK-İH-BK)

015 – Âlimü’l-ğaybi ; Gaybı bilen. (KK)

016 – Âlimü’l ğaybi’s-semâvâti ve’l-ard; Yerin, göklerin gaybını bilen. (KK)

017 – Âlimü’l-ğaybi ve’ş şehâdeti; Görünen ve görünmeyen âlemi bilen. (KK-NS)

018 – El Allâm ; Çok bilen, her şeyi bilen. (HK)

019 – Allamü’l ğuyûb; görün meyenleri çok iyi bilen. (KK)

020 – El Azîm; Zat, isim, sıfat ve fiilleri itibarıyla pek ulu, büyük, yüce. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

021 – El Azîz; Üstün, güçlü, kuvvetli, galip, şerefli, değerli, Melik. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

022 – El Bâ’ıs: Kıyamet kopunca ölüleri dirilten, hahşer yerine sevk eden, uyarıcı ve müjdeci olarak peygamber gönderen, kıyamette şahitler getiren. (TR-İC-HK-İH-BK)

023 – El Bâkî; Sonlu, ölümlü olmayan, varlığı sürekli olan, ebedi olan. (TR-İC-HK-İH-BK)

024 – Bâli’ğu emrih; Emri ve hükmü hedefine ulaşan, kararını infaz eden. (KK)

025 – El Bâri’; Yaratan, örneği olmadan varlıkları icat eden. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

026 – El Berr; İyilik eden çok lütufkâr, çok merhametli, çok şefkatli. (KK)

027 – El Bârr; İyilik eden, çok lütufkâr, çok merhametli, çok şefkatli. (İC)

028 – El Bâsıt; Dilediğine rızkı bol veren. (TR-İC-İH-BY)

029 – El Basîr; Aydınlık ve karanlıkta küçük ve büyük her şeyi gören. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

030 – El Bâtın; Mahiyeti akıl ve idrak olunamayan, hayal ile tahayyül edilemeyen, her şeyin iç yüzünü ve sırlarını bilen. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

031 – El Bedî’; Bir şeyin numunesi olmadan yaratan, var eden, îcât eden. (TR-HK-İH-BK)

032 – Bedîu’s-semâvâti ve’l-ard; Gökleri ve yeri örneği olmadan yaratan. ((KK)

033 – Berîü’n mine’l-müşrikîn; Müşriklerden berî, uzak olan. (KK)

034 – el Berr; İyilik eden, çok lütufkâr, çok merhametli, çok şefkatli. (KK-TR-İH-BK)

035 – El Bürhân; Delil sahibi, kullarına delil gösteren, varlığına her şey delâlet eden. (İC)

036 – El Câ’ıl; Yaratan, var eden, bir varlıktan başka bir varlık yapan. (KK)

037 – El Câmi’; Kıyamette insanları bir araya toplayan, cem eden. (TR-İC-İH-BK)

038 – El Cebbâr; Emir ve yasaklarını, hüküm ve kararlarını kullarına yaptırmaya gücü yeten, azgın ve zalimleri kahredici, dertlere derman olan, yaraları sarıp onaran, yaratıkların hallerini düzelten. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

039 – El Celîl; Ulu, kudretli, yüce, azamet ve Kibriya sahibi. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

040 – El Cemîl; Zatı isim, sıfat, söz, fiil ve hükümleri iyi, güzel, iyilik ve ihsan sahibi. (TR-İC-HK-İH-BK)

041 – El Cevâd; Cömert, nimet ve ihsanı bol olan. (Tirmizi edep;41)

042 – Ed Dâim; Ölümsüz, varlığı sürekli olan, bâki ve dâim. (İC-HK-İH-BK)

043 – Ed Dârr; zarar veren şeyleri yaratan, asileri zarar vererek cezalandıran. (TR-İC)

044 – Ed Dehr; Zamanı ve zamanın içinde olup biten her şeyi var eden, zamanın sahibi ve yöneteni. (Müslim, elfaz1-3, Buhari edep101, Tevhid-34)

045 – Ed Deyyân; Hüküm veren, hesaba çeken, zelil eden, kahhâr. (Buhari-tevhid-32, Ahmed III-495)

046 – El Ebed; Ölümsüz, varlığı sürekli, bâki ve dâim. (İC)

047 – Ebkâ; Verdiği nimetler sürekli ve kalıcı olan. (KK)

048 – El Ehad; Eşi, benzeri, ikincisi bulunmayan, bir tek, yegâne. (KK-İC-NS-HK-İH-BK)

049 – Ehlü’l-mağfire; Mağfiret edici affedici. (KK)

050 – Ehlü’t-Takvâ; Azabından korkup sakınmaya ve korunmaya layık olan. (KK)

051 – Ekber; Zatı ve isimleri, sıfat ve fiilleri, şanı ve şerefi, nimet ve ihsanı en yüce, en ulu. (Müslim/Tahare-17, Tirmizi/Deavat-25)

052 – El Ekrem; En çok ikram eden. (KK)

053 – Erhamü’r-Râhimîn; Merhamet edenlerin en merhametlisi.(KK-NS)

054 – Esdeku hadîsen; En doğru sözlü. (KK)

055 – Esdeku Kîlen; en doğru sözlü. (KK)

056 – Esra’u mekren; Hile ve tuzak kuranları en süratli bir şekilde cezalandıran. (KK)

057 – Esra’u Ferahan; Kullarının tövbesine çok sevinen. (KK)

058 – Esra’u-l Hâsibîn; Hesap soranların, hesap görenlerin en süratlisi. (KK)

059 – Eşeddü kuvveten; Çok kuvvetli çok güçlü. (KK)

060 – Eşeddü tenkîlen; Çok şiddetli cezalandıran. (KK)

061 – Eşeddü be’sen; Çok şiddetli cezalandıran. (KK)

062 – Eşeddü ferahan; kulunun tövbesine çok sevinen. (KK)

063 – El Evvel; Öncesi olmayan, yaratılmamış, ezeli ve kadîm. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

064 – Fa’âlün limâ yurîd; Dilediğini yapan. (KK)

065 – Fâil(ûn); Yapan, yaratan, var eden. (KK)

066 – Fâliku’l-habbi ve’n-nevâ; Çekirdek ve taneleri çatlatan, yarıp açan. (KK-NS)

067 – Fâliku’l-ısbâh; Karanlığı yarıp sabahı ortaya çıkaran. (KK)

068 – El Fâtır; Yaratan, îcât eden, yoktan var eden. (İC-HK)

069 – Fâtıru’s-semâvâti ve’lerdı; Yeri ve gökleri yaratan. (KK-NS)

070 – El Fâtın; Deneyen, imtihan eden. (Mâlik/kader;5)

071 – El Ferd; Tek, kadîm, ezelî, ebedî ve bakî olan. (BK-ı,161)

072 – El Fettah; En âdil hüküm veren, iyilik kapılarını açan. (KK-TR-HK-İH-BK)

073 – Gâlib’ün ‘alâ emrihi; Emrinde, işinde ve hükmünde galip olan, üstün gelen. (KK)

074 – El Ğaffâr; Çok affeden, çok bağışlayan, günah ne kadar çok olursa olsun yine bağışlayan. (KK-TR-İH-BK)

075 – Ğâfiru’z-zenbi; Günahları bağışlayan. (KK)

076 – El Ğafûr; Çok affeden, çok bağışlayan. (KK-TR-İH-BK)

077 – El Ğanî; Zengin, hiçbir şeye muhtaç olmayan. (KK-TR-HK-İH-BK)

078 – El Habîr; Her şeyden haberdar olan, gizli aşikâr her şeyi bilen, haber veren. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

079 – El Hâdi’; Hile yapanları cezalandıran. (KK)

080 – El Hâdî; Hidayet eden, doğru yolu gösteren. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

081 – El Hâfız; Koruyup gözeten. (İC-HK)

082 – El Hafî; Çok ikram eden, son derece iyilik ve lütuf sahibi, berr, her şeyi bilen. (KK-İC)

083 – El Hâfid; Şan, şeref ve itibar bakımından kâfirleri alçaltan, değersiz yapan cezalandıran. (TR-İC)

084 – El Hafîz; Varlıkları yok olmaktan koruyan. (KK-TR-HK-İH-BK)

085 – El Hakem; Hüküm veren, son kararı veren. (KK-TR-İH-BK)

086 – El Hakîm; Hikmet sahibi, her işi, emri ve yasağı yerli yerinde olan. (KK)

087 – El Hâkim; Hükmeden, karar veren, haklıyı haksızdan ayıran. (TR-İC)

088 – El Hakk; Varlığı, ilâh ve Rab oluşu hak olan, eşyayı var eden, hakkı ızhar eden, mülk sahibi, yok olmayan, varlığında şüphe bulunmayan, âdil olan. (KK-TR-İC-NS-HK-İH-BK)

089 – El Hâlik; Her şeyi yaratan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

090 – Hâliku Külli şey’in;Her şeyin yaratıcısı. (KK)

091 – El Halîm; Çok sakin, hemen öfkelenmeyen, kızmayan, heyecanlanmayan, acele etmeyen, hoşgörülü, teenni ile hareket eden. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

092 – El Hâllâk; Mükemmel yaratan, devamlı yaratan. (KK-HK)

093 – El Hamîd; Çok övülen, övgüye layık olan. (KK-TR-NS-İH-BK)

094 – El Hannân; Çok merhametli, çok şefkatli. (HK)

095 – El Hâsib; İnsanları sorgulayan, hesaba çeken. (KK)

096 – Hasbü; Yardım etmede, rızık vermede ve korumada kullarına yeten. (KK)

097 – El Hasîb; İnsanlara yeten, insanların yaptıklarını koruyup hesaba çeken. (KK-TR-İH-BK)

098 – El Hayî ; Edeb ve haya sahibi, çirkinliği bulunmayan, bağış, ihsan ve nimeti terk etmeyen. (Ebu Davud-Hamman- İbn. Mace, dua13, Nesaî/gusl-7)

099 – El Hayr; Hayırlı, faydalı olan, iyilik eden. (KK)

100 – Hayru’l-fâsılîn; Hükmedenlerin, haklı ile haksızı ayırt edenlerin en hayırlısı. (KK)

101 – Hayru’l-fâtihîn; Hükmedenlerin, nimet verenlerin, hayır kapılarını açanların en hayırlısı. (KK)

102 – Hayru’l-ğâfirîn; Bağışlayanların en hayırlısı. (KK)

103 – Hayru’l-Hâkimîn; Hüküm ve karar verenlerin en hayırlısı. (KK)

104 – Hayru’l-mâkirîn; Hile ve kötülük yapanları bilemeyecekleri, anlamayacakları cihetlerden şiddetli cezalandıran. (KK)

105 – Hayru’l-Münzilîn; Nimet verenlerin, ikram edenlerin en hayırlısı. (KK)

106 – Hayru’l vârisîn; Varislerin en hayırlısı. (KK)

107 – Hayru’l-nâsirîn; Yardım edenlerin en hayırlısı. (KK)

108 – Hayru’l-Rahımîn; merhamet edenlerin en hayırlısı. (KK)

109 – Hayru’i Râzıkîn; Rızık verenlerin en hayırlısı. (KK)

110 – Hayrun Hâfizan; En iyi koruyup gözeten. (KK)

111 – El Hayy; Yaşayan, diri, canlı, ölümsüz, ezelî ve ebedî olan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

112 – HüvallahüllezîLâilâhe illâ hû; Kendisinden başka ilâh, tanrı bulunmayan. (KK-TR-İH-BK)

113 – Hâzimü’l-ahzâb; Güçlü orduları ve toplumları bozguna uğratan, yenen. (Müslüm/cihat-20. III-1363)

114 – El İlâh; Ma’bud, tanrı. (KK-HK)

115 – İlâhü’n-Nâs; İnsanların ilâhı. (KK)

116 – El Kâbid; Dilediğine rızkı daraltan, ölüm zamanı gelenlerin ruhlarını kabzeden. (TR-İC-İH-BK)

117 – Kâbilü’t-tevb; Tevbeleri kabul eden. (KK)

118 – El Kâdî; Hakla hükmeden. (Beyhakî, el Esma ve’s sıfat-s.111)

119 – Kâdî’l-umûr; İşlere kara veren. (TR)

120 – El Kâdîm; Evveli olmayan, ezelî olan, ilk varlık. (İC-HK)

121 – El Kâdir; Güçlü kuvvetli, her şeye gücü yeten. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

122 – El Kadîr; Çok güçlü çok kuvvetli, istediğini istediği gibi eksiksiz kusursuz ve tam yapabilen. (KK-HK)

123 – El Kadîm; Evveli olmayan, ezeli olan ilk varlık. (HK)

124 – El Kâfî; Kullarına yardım eden, vekil olan, yol gösteren, yaptıklarını bilen, gören, haberdar olan ve hesaba çeken. (KK-İC-HK)

125 – El Kahhâr; Yenilmeyen daime galip gelen. (KK-TR-NS)

126 – El Kâhir; Galip gelen, zelil eden, güçlü, her şeyi kuşatan, yarattıklarını dilediği gibi yöneten. (KK-İC)

127 – El Kâim; varlıkları görüp gözeten, koruyan, yöneten. (KK-İC)

128 – El Kâin; Kadîm, ezelî, ebedî, bâkî, ilk varlık, varlığı sürekli olan. (Ahmed H. 539)

129 – El Karîb; Affı mağfireti, bilmesi, görmesi ve duyması itibarıyla kullarına yakın olan. (KK-HK-NS-İH-BK)

130 – El Kâşif; Azab, sıkıntı, belâ ve dertleri gideren. (KK)

131 – Kâşifü’l-azâb; Azabı, sıkıntıyı, derdi kaldıran. (KK)

132 – Kâtib(un);İnsanların yaptıklarını yazan, yazdıran. (KK)

133 – El Kavî; Kuvvetli, kudretli, her şeye gücü yeten. (KK-TR-İC-İH-BK)

134 – El Kayyûm; Zatı ile kaim olan, ezelî ve ebedî, her şeyin varlığı kendisine bağlı, uykusu ve uyuklaması olmayan, varlıkları yöneten, koruyan, ihtiyaçlarını üstlenen. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

135 – El Kebîr; Zatı, isim ve sıfatları, şanı ve şerefi, kadri ve kıymeti, değer ve izzeti pek yüce, ulu ve büyük. (KK-TR-HK-İH-BK)

136 – El Kefîl; Bütün canlıların rızıklarını üstlenen, bu konuda kullarına yeten, nimet veren, kullarını görüp gözeten. (HK)

137 – Ek Kerîm; Değerli, şerefli, çok nimet veren, nimet ve ihsanı bol olan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

138 – El Kuddûs; Her türlü çirkinlik, noksanlık ve ayıplardan uzak, tertemiz, bütün kemâl sıfatları kendisinde toplayan, güzellik, iyilik ve faziletlerle övülen. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

139 – El Latîf; Yaratıklara karşı yumuşak davranan, çok merhametli, çok lütufkâr, ihsan sahibi, insanlara hak ettiklerinden fazlasını veren, her şeyin detayını ve sırlarını en iyi bilen, işleri çok hassas düzenleyen, gözle görülmeyen. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

140 – El Mâcid; Şan ve şeref sahibi, hayır ve ihsanı, kerem ve lütfu bol olan. (TR-İH-BK)

141 – Mâhid(un); Yeryüzünü yaratıkları için elverişli, yarayışlı ve faydalı olarak yaratan. (KK)

142 – El Mâlik; Bütün varlıkların sahibi. (KK-HK)

143 – Mâlikü yevmi’d-dîn; Din gününün, ahiretin sahibi. (KK)

144 – Mâlikü’l-Mülk; Mülkün sahibi. (KK-TR-İH-BK)

145 – El Mâni’; istediği şeye engel olan, koruyan, kurtaran, yardım eden. (TR-İC-İH-BK)

146 – El Mecîd; Çok şerefli, çok itibarlı. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

147 – El Melik; Bütün varlıkları yöneten, dilediğini yapan, dilediği gibi hükmeden. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

148 – Meliki’n-nâs; İnsanların Meliki. (KK)

149 – El Melîk; Çok mülkü olan, her şeyin sahibi ve maliki, varlıkları terbiye edip yetiştiren, mülk ve güç veren. (KK-HK)

150 – El Mennân; Kullarına bol ihsanda bulunan, sayısız nimetler veren. (İC/duA-9, HK)

151 – El Metîn; Çok kuvvetli, çok dayanıklı, acizliği, za’fiyeti ve gevşekliği olmayan. (KK-TR-İC-İH-BK)

152 – El Mevlâ; Dost, yardımcı, görüp gözeten. (KK-HK)

153 – Mu’azzib(în); Suç işleyenleri, zalimleri, günahkârları cezalandıran. (KK)

154 – El Mu’ızz; İzzet ve şeref, güç ve kuvvet, itibar ve şeref veren, aziz yapan. (KK-İC)

155 – El Mu’îd; Canlı varlıkları ölümlerinden sonra dirilten, yeniden yaratan. (TR-İC-HK-İH-BK)

156 – El Mu’tî; Nimet veren, ihsanda bulunan. (İC)

157 – El Muahhır; Geriye bırakan. (TR-İH-BK)

158 – El Muğîs; Yağmur yağdıran. (HK)

159 – El Muğnî; İnsanlara mal mülk veren, onları zengin yapan, cömert, nimet sahibi. (TR-İH-BK)

160 – Mûhinü Keydi’l kâfirîn; Kâfirlerin tuzağını zayıflatan, boşa çıkaran. (KK)

161 – El Muhît; İlim ve kudretiyle her şeyi kuşatan, her şeye muttali olan. (KK)

162 – Mûhitü’n Bi’l-kâfirîn; Kâfirlerin tuzağını zayıflatan, boşa çıkaran. (KK)

163 – El Muhric; Bir şeyi açığa çıkaran, bir varlıktan başka bir varlık var eden, gizli şeyleri ortaya çıkaran. (KK)

164 – El Muhsî; İnsanların bütün yaptıklarını, olup biten her şeyi bilen ve koruyan. (TR-İH-BK)

165 – El Muhsin; Yaptığı şeyleri iyi, güzel, sağlam ve kaliteli yapan, insanlara ikram ve in’am eden. (Suyuti N0;1817, 1.215)

166 – El Muhyî; Varlıklara hayat veren, onları yaşatan, ölümlerinden sonra dirilten. (TR-İC)

167 – Muhyî’l mevtâ; Ölüleri dirilten. (KK)

168 – Muhzî’l kâfirîn; Kâfirleri rezil rüsvay eden. (KK)

169 – El Mukaddim; Önce olani öne alan. (TR-İH-BK)

170 – Mukallibü’l-kulûb; Kalpleri halden hale çeviren. (NS)

171 – Musarrifu’l kulûb; Kalpleri halden hale çeviren. (NS)

172 – El Mu’îd; Varlıkları ölümden sonra diriltecek ve hayatlarını iade edecek olan. (TR)

173 – El Mukîd;Her şeye gücü yeten, rızık veren, yapılanları bilen, koruyan, mükâfat veren. (KK-TR)

174 – El Muksıt; Âdil, hakla ve adaletle hükmeden, mazlumun hakkını zalimden adaletle alan. (TR-İH-BK)

175 – El Muktedir; Güçlü, kuvvetli istediğini istediği gibi yapan. (KK-TR-İH-BK)

176 – El Musavvir; Yaratılara şekil ve özellik veren. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

177 – Mûsi’(un); Gökleri genişleten. (KK)

178 – Mutahhir; Mü’minleri manevi kirlerden, günahlardan temizleyen, kötülüklerden kurtarak. (KK)

179 – El Mübdi’ ; Varlıkları ilk defa yaratan. (Beyhaki’nin kitabındaki, El Bâdi’ de aynı manaya gelir.) (TR-HK-İH-BK)

180 – El Mubîn; Varlığı aşikâr olan, hakkı ızhar eden, gerçeği beyan eden. (KK-İC-HK-İH-BK)

181 – Mübrîm(un) Hile ve kötülük yapmaya karar verenleri bileni onların bu kötülüklerini boşa çıkran, onları cezalandıran. (KK)

182 – Mübtel(in); Deneyen imtihan eden, gizli olanları açığa çıkaran. (KK)

183 – El Mücîb; Duaları istekleri, dilekleri kabul eden, ihtiyaçları karşılayan, sıkıntıları gideren. (KK-TR-HK-İH-BK)

184 – Mücriye’s-sehâb; Bulutları hareket ettiren. (Müslim/cihat.20)

185 – El Müdebbir; Kâinatı yöneten işleri yerli yerine düzene koyan. (HK)

186 – El Müheymin; İnsanların bütün yaptıklarını bilen koruyup gözeten. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

187 – El Mühlik; İsyan eden azan, günaha dalan ve zulmeden fert ve toplumları helâk eden. (KK)

188 – El Mü’în; Kullarına yardım eden. (İC)

189 – El Mükevvin; Ebedi olarak var olan. (Ahmed H. 539, Buhari/tevhis-26)

190 – El Mümidd; Yardım eden. (KK)

191 – El Mümin; Yaratıklarına güven veren. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

192 – El Mümît; varlıkların hayatına son veren, canlarını alan. (TR-İC-HK-İH-BK)

193 – El Müneccî; Sıkıntı, bela ve musibetten kurtaran. (KK)

194 – El Münezzil; Nimet veren, su, sekinet, melek, kitap ve peygamber indiren. (KK)

195 – El Münîr; Işık veren aydınlatan. (KK-İC)

196 – Münşî(ûn); Îcat eden, inşa eden, yapan, ilk defa yaratan. (KK)

197 – El Müntekim; Suçluları cezalandıran. (KK-TR-İH-BK)

198 – Münzil(în); Melek, kitap, su, sekinet indiren, nimet veren. (KK)

199 – Münzilü’t- Tevrâti ve’l incil, ve’l Fürkân.; Tevrat, İncil ve Kur’an ı indiren. (Tevrat, İncil ve Kur’an ı indiren) (NS)

200 – Münzilü’l Kitab; Kitabı indiren. (Müslüm/cihad-20-21)

201 – Münzîr(ûn);Kullarına fayda ve zarar veren şeyleri bildiren, inkâr ve isyan edenlerin akıbetlerinin kötü olacağını haber vererek onları bu davranışlarından sakındıran ve azabı ile korkutan. (KK)

202 – Mürsil(în); Vahiy, peygamber, bol yağmur, aşılayıcı rüzgâr, Koruyucu melek, asiler için yıldırımlar ve afetler gönderen. (KK)

203 – El Müsa’ır; Ürünleri azaltıp çoğaltan, kıtlaştırıp bollaştıran. (TR/BÜYU’73-Ebu Davud/Büyu’51)

204 – El Müsteân; Kendisinden yardım istenen, kendisine sığınılan. (KK)

205 – Müstemi’(ûn); sesleri işiten duyan. (KK)

206 – El Müteahhir; sonraya bırakan. (TR)

207 – El Müteâl; Aşkın, pek yüce, ulu, eksik ve noksanlıklardan berî olan. (KK-TR-İC-İH-BK)

208 – El Mütekebbir; İhtiyaç ve noksanlığı gerektiren, her şeyden münezzeh, pek yüce ve ulu. (KK-TR-İC-İH-BK)

209 – El Müteveffî; Yaratıkların canların ı alan. (KK)

210 – Mütimmü Nûruhî; Nûrunu, din ini tamamlayan. (KK)

211 – El Müzill; Boyun eğdiren, zelil eden, alçaltan. (TR-İC-İH-BK)

212 – En Nafî’; Faydalı şeyleri yaratan, bütün yaratıklara faydası olan. (TR-İC-İH-BK)

213 – En Nâsır; Yardım eden. (KK-HK)

214 – En Nasîr; Çok yardım eden sürekli yardım eden. (KK)

215 – En Nazîf; Sözleri, işleri ve hükümleri temiz, iyi ve güzel olan. (Tirmizi/Edep-41)

216 – En Nûr; Aydınlatıcı ışık verici. (TR-İC-HK-İH-BK)

217 – Nûru’s- semâvâti ve’l- ard; Gökleri ve yeri aydınlatan. (KK)

218 – Er Rabb; Varlıkları yaratıp yetiştiren, terbiye eden, eğiten, yetiştiren, her şeye nizamını, güzelliğini ve yeteneklerini veren, her şeyin Maliki ve sahibi. (TR-İC-HK-NS-İH-BK)

219 – Rabbü’l âlemin; Âlemlerin rabbi. (KK)

220 – Rabbü’n-nâs; İnsanların rabbi. (KK)

221 – Rabbü’l-arş; Arşın rabbi. (KK)

222 – Rabbü’l-Felak; Sabahın rabbi. (KK)

223 – Rabbü’s semâvâti; Göklerin rabbi. (KK)

224 – Rabbü’l- ard; Yerin rabbi. (KK)

225 – Rabbü’l ızzeti; Kudret ve şeref sahibi. (KK)

226 – Rabbü’ş-Şi’râ; Şİ’ra yıldızının sahibi. (KK)

227 – Rabbü külli şey’in; Her şeyin rabbi. (KK)

228 – Er Râfi’;Peygamber ve müminlerin itibar, şan ve şereflerini artıran, göğü yükselten. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

229 – Er Rahîm; Çok merhametli, (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

230 – Er Rahmân; Çok merhametli, pek müşfik. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

231 – Er Rakîb; İnsanların hallerini, sözlerini, yaptıklarını ve davranışlarını bilen, haber alan, murakabe edip koruyan. (KK-TR-HK-İH-BK)

232 – Er Râşid; Doğru yolu gösteren her işi isabetli olan. (İC)

233 – Er Raûf; Çok merhametli, çok şefkatli, çok acıyan. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

234 – Refi’u’d-derecât: Manevi dereceleri ve gökleri tabaka tabaka yükselten. (KK)

235 – Er Refîk; Yumuşak davranışlı, merhametli. (Müslüm/Selam,15- Buhari/Edep,35-Ebu Davud/Edep,15)

236 – Er Reşîd: Her işinde isabetli olan doğru yolu en iyi gösteren. (TR)

237 – Er Rezzâk: Bol nimet, maddi ve manevi rızık veren. (KK-TR-HK-NS-İH-BK)

238 – Es Sabûr; Çok sabırlı. (TR)

239 – Es Sâdık; söz iş, vaad ve vaîdinde doğru olan, her sözünü ve vaadini yerine getiren. (KK-İC-HK-İH-BK)

240 – Es Sâil; İnsanları ahirette sorgulayan hesaba çeken. (Müslüm/İmare-45, Buhari/enbiya-50)

241 – Es Samed; Her şeyin kendisine muhtaç olduğu yöneldiği her dilek ve isteğin merciî, Hiç eksiği kusuru ve ihtiyacı olmayan, ulu, şanlı, dosdoğru, âdil be güvenilir olan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

242 – Es Sâmi’; sözlerin açığını da gizlisini de işiten. (İC)

243 – Es Sâni’; Varlıkları iyi, güzel, sağlam ve muhkem yapan, Fâil, hâlik, musavvir. (Müslüm/Zikir-9)

244 – Es Selâm; Eksiklik, acizlik, hastalık, ölüm benzeri şeylerden salim olan, kullarına güven ve selâmet veren. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

245 – Es Sedîd; Her işinde doğru. (İC)

246 – Es Semî’; Her sözü, bütün konuşulanları en iyi işiten, duyan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

247 – Semîu’d dü’a; Duaları duyan kabul eden. (KK)Serîu’l hısâb; Çok süratli sorgulama yapan hesap soran. (KK)

249 – Serîu’l-ıkâb; Çok hızlı cezalandıran. (KK)

250 – Es Setîr; Kullarının ayıp ve kusurların ı örten. (Nesaî/Gusl-7, Ebu Davud/Hammam-2, Ahmed VI.-224)

251 – Es Seyyid; En şerefli, en yüce, Kâinatın sahibi Mâlik’i ve yöneticisi. (Ahmed VI-24. Beyhakî/el Esma ve’s-sıfat 1,54)

252 – Es Sübbûh; Her türlü kötülük, eksiklik, acizlik, ve noksanlıklardan uzak olan. (Mülüm/Salât-223,Ebu Davud/Salât-17, Ahmed V35,99,115,148)

253 – Eş Şâfi’;Maddi ve manevi hastalıklara şifa veren sıkıntıları gideren. (Buhari/Merda-20, Tıb-40, Müslim/selâm-46-47-48, Ebu Davud/tıb-17)

254 – Eş Şâhid: Bilen, muttali olan, her şeye tanık olan. (KK)

255 – Eş Şâkir; Verdiği nimetlere şükreden ve çalışan kimseyi ödüllendiren. (KK-HK)

256 – Eş Şedîd Çok şiddetli, cezalandırması çok şiddetli. (İC)

257 – Şedîdü’l-‘azâb: Azabı çok şiddetli. (KK)

258 – Şedîdü’l-‘ıkab: Cezalandırması çok şiddetli. (KK)

259 – Şedîdü’l-mihâl; cezası, azabı ve kuvveti çok şiddetli olan. (KK)

260 – Eş Şefî’; Müminlerin yar ve yardımcısı, azab ve sıkıntılardan koruyucu. (KK)

261 – Eş Şehîd; Her şeye muttali olan, gören, bilen, haberdar olan, her yerde hazır ve nazır olan,Hiçbir şey kendisinden gizlenemeyen, bütün sırlara vakıf olan, her şeyi murakabe eden. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

262 – Eş Şekûr; İbadet eden kullarının mükâfatlarını bolca veren, her itaati ödüllendiren. (KK-TR-HK-İH-BK)

263 – Eş Şey; Var olan mevcut olan. (KK)

264 – Et Tabîb; İşleri en iyi yapan, bir şeyi en iyi bilen, mahir, hükmeden, karar veren, maddi ve manevi dertlere deva veren Şâfî. (Ebu Davud/Tereccül 18. No;4207)

265: Et Tâam; Zat, isim, sıfat ve fiilleri eksiksiz, kusursuz ve mükemmel olan, acziyet ve za’fiyeti olmayan. (İC)

266 – Et Tayyib; Söz iş ve hükümleri iyi, güzel ve faydalı olan eksiklik ve noksanlardan münezzeh olan. (Tirmizi/Edep-41, Müslim/Zekât-65)

267 – Et Tevvâb: Tövbeleri çok kabul eden, sürekli tevbeleri kabul eden. (KK-TR-İC-HK-İH-BK)

268; El Vâcid; Zengin, hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin sahibi, her şeye gücü yeten. (:TR-İC-HK-İH-BK)

269 – Vâhıd; Zatında, isim ve sıfatlarında eşi ve benzeri bulunmayan, tek olan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

270 – El Vâki: Yaratıklarını tehlikeden koruyan. (İC)

271 – El Vâlî; Koruyup gözeten, yardım eden, işleri deruhte eden. (KK-TR-İH-BK)

272 – El Vâris; Bütün varlıkların sahibi, bâkî, ebedi ve daim olan, her şey kendisine dönen. (KK-TR-İC-İH-BK)

273 – Ek Vâsi’; Güçlü kuvvetli, ilim ve merhameti her şeyi kuşatan, bütün yaratıklarına rızık veren, nimet ve ihsanı bol olan. (KK-TR-HK-İH-BK)

274 – Vâsiu’l-Mağfire; Bağışlaması, mağfireti bol olan. (KK)

275 – El Vedûd; Müminleri çok seven, kulları tarafından çok sevilen. (KK-TR-HK-İH-BK)

276 – El Vehhâb; Karşılıksız çok nimet veren, ikram ve ihsanda devamlı olan, lütfu, ihsanı ver rahmeti bütün kullarını kuşatan. (KK-TR-HK-İH-BK)

277 – El Vekîl; Güvenilen, koruyucu, yardım eden, görüp gözeten, her şeyin Mâliki ve yöneticisi. (KK-TR-İC-HK)

278 – El Velî; Dost, seven, görüp gözeten, yardım eden. (KK-TR-İC-İH-BK)

279 – El Vitr; İlâh, yaratıcı ve ma’but olmada eli benzeri bulunmayan, tek. (İC-HK)

280 – Ez Zâhir; Varlığı her şeyden aşikâr olan, her şeye galip gelen, her şeyden yüce olan. (KK-TR-İC-HK-NS-İH-BK)

281 – Ez Zâri’; Yetiştiren, büyüten, inşa eden. (Beyhakî/el Esma ve’s-Sıfat-s;57)

282 – Zâri’ûn; Ekinleri, bitkileri yetiştiren, büyüten. (KK)

283 – Zû’l-İzzeti: İzzet, güç, kuvvet ve şeref sahibi. (NS)

284 – Zî’t-tavl; Lütuf, bağış, ikram, ihsan, af ve bağış sahibi. (KK-HK)

285 – Zû’l-Fadl; İkram sahibi. (KK-HK)

286 – Zû’l fadlin ale’n-nâs; insanlara ikram eden. (KK)

287 – Zû’l fadlin ale’l-âlemin; Âlemlere nimet veren. (KK)

288 – Zû’l-fadli’lazîm;; Çok ikram sahibi. (KK-HK)

289 – Zû-intikam; İntikam sahibi, âsileri, zalimleri cezalandıran. (KK)

290 – Zü’l-‘ıkâb; Suçluları, günahkarları, zalimleri cezalandıran. (KK)

291 – Zü’l-arş; Arşın sahibi. (KK)

292 – Zü’l-celâli ve’l-ikrâm; Azamet ve Kibriya, ikram ve ihsan sahibi. (KK-TR-HK-NS-İH-BK)

293 – Zü’l-kuvveti; Güç ve kuvvet sahibi. (KK-İC)

294 – Zü’l-mağfireti; Af ve bağış sahibi. (KK)

295 – Zü’l-me’aric; Bütün derecelerin sahibi. (KK-HK)

296 – Zü’l-mecdi ve’l-ikram; Şeref ve ikram sahibi.

297 – Zü’r-rahmeti; Merhamet sahibi. (KK)

298 – Ellezî eyyede; Destekleyen. (KK)

299 – Ellezîne yetesâelûne bihî; kendisiyle istekte bulunulan. (KK)

300 – Ellezî kaddere; Her şeyi ölçü ile yapan, takdir eden, programlayan. (KK)

301 – Ellezî lehû mülkü’s-semâvâti ve’l-ardı ve mâbeynehümâ; Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların mülkü kendisinin olan. (KK)

302 – Ellezî lehû mâ fi’s-semâvâti ve mâ fil-ard; Yerde, gökte olanlar kendisinin olan. (KK)

303 – Ellezî biyedihî’l-mülk; Bütün mülk elinde olan. (KK)

304 – Ellezî biyedihî melekût külli şey’in; Her şeyin mülkü elinde olan. (KK)

305 – Ellezî enteka külli şey’in; Her şeyi konuşturan. (KK)

306 – Ellezî merece’l Bahreyn; İki denizi salıveren, serbest bırakan. (KK)

307 – Ellezî ellefe beyne kulûb; Müminlerin kalplerini uzlaştıran. (KK)

308 – Ellezî esrâ bi abdihî: Kulu ve elçisi olan son peygamber Hz. Muhammed’î bir gece Mescid’i Haram’dan Kudüs’te ki Mescid-i Aksa’ya yürüten. (KK)

309 – Ellezî haleka; Yaratan. (KK)

310 – Ellezî cea’le; Yaratan bir varlıktan başka bir varlık var eden. (KK)

311 – Ellezî ahraca; Bir şeyi açığa çıkaran bir varlıktan başka bir varlık var eden, gizli şeyleri açığa çıkaran. (KK)

312 – Ellezî ahyâ; Yaşatan, hayat veren. (KK)

313 – Ellezî yuhyî ve yumîd; Yaşatan, hayat veren, canları alan. (KK)

314 – Ellezî yümîd; Yaratıkların canlarını alan. (KK)

315 – Ellezî yetevefâ; Yaratıkların canlarını alan. (KK)

316 – Ellezî yeb’asü;, dirilten uykudan uyandıran. (KK)

317 – Ellezî ahsene; Yaptığı şeyleri iyi, güzel ve sağlam yapan, yaratıklarına ihsan ve ikramda bulunan. (KK)

318 – Ellezî zeree; Yaratan var eden, icat eden, üreten, çoğaltan, ortaya çıkaran. (KK)

319 – Ellezî medde; Yer yüzünü yayıp döşeyen, kullanıma elverişli hale getiren. (KK)

320 – Ellezî ileyhi tuhşerûn; Huzurunda toplanılacak olan. (KK)

321 – Ellezî eccele; Varlıklar için dünyada yaşama süresi belirleyen. (KK)

322 – Ellezî kadâ ecel; Varlıklar için dünyada belirli bir yaşam süresi belirleyen. (KK)

323 – Ellezî seleke; Yeryüzünde vâdi ve dağlar arasında yollar var eden, yağmur sularını toprağın içine yerleştiren, kâfirleri azaba sokan. (KK)

324 – Ellezî yebdeü’l halka sümmeyü’îdüh; Yaratmaya ilk defa başlayan, sonra onu idare eden, tekrar yaratan. (KK)

325 – Ellezî enşee; İcat eden, inşa eden, yapan ilk defa yaratan. (KK)

326 – Ellezî ya’lemü; Bilen. (KK)

327 – Ellezî yerâ; Gören. (KK)

328 – Ellezî razekâ; Rızık veren. (KK)

329 – Ellezî vehebe; Nimet veren, su, sekinet, melek, kitap ve peygamber indiren. (KK)

330 – Ellezî feddale; Nimet veren lütufta bulunan. (KK)

331 – Ellezî refe’a; Peygamber ve müminlerin itibar, şan ve şereflerini artıran. (KK)

332 – Ellezî emedde; Yardım eden. (KK)

333 – Ellezî enzele; Nimet veren, su, sekinet, melek, kitap ve peygamber indiren. (KK)

334 – Ellezî yünezzilü; Nimet veren, su, sekinet, melek, kitap ve peygamber indiren. (KK)

335 – Ellezî sahhara; Varlıklar insanın hizmetine sunan. (KK)

336 – Ellezî ahsene; Yaptığı şeyleri iyi, güzel, sağlam ve kaliteli yapan. (KK)

337 – Ellezî Etkane; Yaptığı şeyleri iyi, güzel, sağlam ve kaliteli yapan. (KK)

338 – Ellezî ahalle; Müminleri cennete yerleştiren, konuk eden, temiz şeyleri helal kılan. (KK)

339 – Ellezî ezbehe; Tasayı, kederi, üzüntüyü, belayı, azabı ve sıkıntıyı yok eden. (KK)

340 – Ellezî Eyyede; Peygambere ve müminlere yardım eden onları destekleyen ve kuvvetlendiren. (KK)

341 – Ellezî evrese; Müminleri cennete varis kılan. (KK)

342 – Ellezî Yüzcî; Gemileri denizlerde yürüten ve yüzdüren bulutları havada sevk eden. (KK)

343 – Ellezî yut’imü ve yüskî; Yediren ve içiren. (KK)

344 – Ellezî yenşürü; Rahmetini yayan, ölü toprağı canlandırıp yeşillendiren. (KK)

345 – Ellezî yüseyyirü; İnsanların karada, denizde ve havada seyahat ettiren. (KK)

346 – Ellezî hedâ; Hidayet eden, doğru yolu gösteren. (KK)

347 – Ellezî yekbelü’t-tevb; Tevbeyi kabul eden. (KK)

348 – Ellezî yüsallü aleyküm; Size merhamet eden. (KK)

349 – Ellezî yürî; Rahmetini ve azabını insanlara gösteren. (KK)

350 – Men yücîbü; Duaları kabul eden, ihtiyaçları gideren, dertleri kaldıran. (KK)

351 – Men biyedihi melekûti küllişey’in; Her şeyin mülkü elinde olan. (KK)

352 – Men ce’ale; Yapan var eden, yaratan. (KK)

353 – Men Haleka; Yaratan. (KK)

354 – Men yerzüku; Rızık veren. (KK)

355 – Men Yehdî; Doğru yolu gösteren. (KK)

356 – Men yebdeü’l-halka sümme yü’îdüh; Yaratmaya ilk defa başlayan, sonra onu iade eden, tekrar yaratan. (KK)

(DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI REHBERLİK VE TEFTİŞ BAŞKANI DOÇ. DR. İSMAİL KARAGÖZ)

*****************************************************

HADİS KİTAPLARINDAKİ ESMA LİSTELERİ

Resim1Resim2221Resim13

Sadakallahûl aliyyül Azîym 

“Azîym olan Allah ne güzel doğru söyledi “

Reklamlar
 
Yorum yapın

Yazan: 02 Temmuz 2015 in ESMA ÜL HÜSNA

 

Etiketler: , ,

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: